Mustafa Kemal Paşa, Sakarya Meydan Muharebesi’nin en kritik anında “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır.” emrini vererek dünya askerlik literatürüne “alan savunması” kavramını kazandırmıştır. Tarihimizde “Subaylar Savaşı” ve “Melhame-i Kübra” (Büyük Kan Gölü) olarak da anılan bu savaşın sonuçları Türk dış politikası açısından bir dönüm noktası kabul edilir.
Buna göre, Sakarya Meydan Muharebesi’nin sonuçları ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi, zaferin diplomatik alandaki etkisini ve İtilaf devletleri arasındaki güç dengesini en doğru şekilde açıklamaktadır?
- Çok kanlı geçen bu mücadelenin yarattığı yıpratıcı etki, Fransa’yı Anadolu’daki askeri stratejisinden vazgeçmeye zorlamış; imzalanan 1921 Ankara Antlaşması ile İtilaf Bloğu'nda ciddi bir çatlak oluşurken Güney Cephesi fiilen kapanmıştır.Answer
- BTürk ordusunun 1683’ten beri süregelen stratejik geri çekilme sürecini durdurması, İngiltere’nin Sevr Antlaşması’ndan tamamen vazgeçerek TBMM’yi resmen tanıyan ilk İtilaf devleti olmasına ve Lozan görüşmelerinin hemen başlamasına yol açmıştır.
- CKafkas Cumhuriyetleri ile imzalanan Kars Antlaşması sayesinde Doğu sınırımız kesinlik kazanırken, Misak-ı Milli’den verilen ilk taviz olan Batum’un kaybı bu antlaşma ile resmileşmiş ve Doğu Cephesi'ndeki tüm birlikler Batı'ya kaydırılmıştır.
- D“Melhame-i Kübra” nitelemesine uygun şekilde Yunan ordusunun imha edilmesi, İtalya’nın Anadolu’da işgal ettiği yerlerden tamamen çekilmesini sağlamış ve Türk-Afgan Dostluk Antlaşması ile uluslararası alandaki yalnızlık süreci sona ermiştir.
- E“Hattı müdafaa” doktrininin uygulanmasıyla düşman hattının gerisine sızılması, Kütahya-Eskişehir Savaşları’nda kaybedilen toprakların tamamının geri alınmasını sağlamış ve Sovyet Rusya ile diplomatik ilişkilerin başladığını gösteren Moskova Antlaşması imzalanmıştır.
Answer
Sakarya Meydan Muharebesi sonucunda imzalanan 1921 Ankara Antlaşması, Fransa'nın Anadolu'yu tahliye etmesini sağlayarak İtilaf Bloğu'ndaki birliği parçalamış ve Güney Cephesi'ni kapatmıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, Sakarya Zaferi'nin en önemli siyasi sonucu olan 1921 Ankara Antlaşması'na vurgu yapar. Muharebenin kanlı doğasının (Melhame-i Kübra) Fransa üzerindeki caydırıcı etkisini ve bu antlaşmanın İtilaf birliğini bozarak bir cepheyi tamamen kapattığını doğru şekilde analiz eder.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sakarya Zaferi'nin İtilaf Bloğu üzerindeki parçalayıcı etkisi ve Güney Cephesi'nin kapanması
Hints
1
Sakarya Meydan Muharebesi sonrası İtilaf devletlerinden biriyle imzalanan antlaşmanın, bloğu parçaladığını hatırlayın.
2
Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması'nın önemine ve Misak-ı Milli tavizlerinin (Batum gibi) hangi savaş sonrası verildiğine dikkat edin.
3
Sakarya Savaşı'nın çok kanlı olması (Melhame-i Kübra) özellikle Fransa'nın barış masasına oturmasında etkili olmuştur. İlk taviz ise Moskova Antlaşması ile verilmiştir.
Practice More
Büyük Taarruz öncesi yapılan hazırlıkları ve Tekalif-i Milliye Emirleri'nin bu süreçteki rolünü inceleyebilirsiniz.
Alternative Method
Kronolojik eleme yöntemi: Moskova ve Afgan Dostluk Antlaşmalarını (I. İnönü) içeren seçenekleri doğrudan eleyerek Kars ve Ankara Antlaşmaları üzerine odaklanabilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s