Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Nüfus Değişimi ve Nüfus Politikaları

Türkiye'de 19231923 ile 19651965 yılları arasında uygulanan nüfus artış hızını yükseltmeye yönelik politikalar, bu tarihten itibaren yerini artış hızını düşürmeyi hedefleyen 'nüfus planlaması' çalışmalarına bırakmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 19651965 yılında gerçekleşen bu köklü politika değişikliğinin temel nedenlerinden biri olarak gösterilemez?

  1. A
    Hızlı nüfus artışının kişi başına düşen millî gelirin artış hızını yavaşlatması
  2. B
    Tarımda makineleşmenin kırsal alanda iş gücü fazlası yaratarak kentlere göçü hızlandırması
  3. Aritmetik nüfus yoğunluğunun ülke genelinde azaltılarak yerleşme baskısının ortadan kaldırılmak istenmesiAnswer
  4. D
    Demografik yatırımların bütçe üzerindeki payının artarak sanayi yatırımlarını kısıtlaması
  5. E
    Şehirlerdeki konut, ulaşım ve altyapı hizmetlerinin hızlı nüfus artışına paralel gelişim gösterememesi

Answer

Aritmetik nüfus yoğunluğunun ülke genelinde azaltılarak yerleşme baskısının ortadan kaldırılmak istenmesi
Nüfus politikaları, nüfusun artış hızını, niteliğini veya dağılımını kontrol etmeyi amaçlar. 19651965 yılındaki geçişin temel nedeni, ekonomik kalkınmanın nüfus artışından daha yavaş kalmasıdır. Aritmetik nüfus yoğunluğunun azaltılması için toplam nüfusun azalması gerekir; ancak Türkiye'nin hiçbir döneminde nüfusu mutlak olarak azaltmaya yönelik bir politika izlenmemiş, sadece artışın hızı dengelenmeye çalışılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Politika dönemlerini karşılaştırın
1923-1965 arası artırıcı, 1965 sonrası ise hızı düşürücü (nüfus planlaması) politikalar izlenmiştir.
Değişimin yönünü anlamak gerekçeleri analiz etmek için şarttır.
2
Ekonomik ve sosyal gerekçeleri analiz edin
Hızlı nüfus artışı; kalkınma hızını yavaşlatır, işsizliği artırır, göçü tetikler ve demografik yatırımların (eğitim, sağlık) maliyetini yükseltir.
Politikanın nedenlerini belirlemek yanlış olanı ayıklamayı sağlar.
3
Aritmetik nüfus yoğunluğu kavramını değerlendirin
Aritmetik nüfus yoğunluğu = Toplam Nüfus / Yüz Ölçümü. Türkiye'de nüfus artış hızı düşse bile toplam nüfus artmaya devam ettiği için bu değer sürekli yükselmiştir.
Yoğunluğun azaltılması ancak nüfusun mutlak olarak azalmasıyla mümkündür, artış hızının düşmesiyle değil.

Key Concept

Nüfus Politikalarının Gerekçeleri ve Yoğunluk Kavramı İlişkisi

Alternative Method

Mantıksal eleme yöntemiyle: Seçeneklerdeki ekonomik ve sosyal 'sorunlar' (işsizlik, yatırım yetersizliği, göç) politika değişiminin birer nedenidir. Ancak 'yoğunluğun azaltılması' matematiksel olarak toplam nüfusun azalmasını gerektirir ki bu hiçbir kalkınma planında temel bir hedef olarak yer almamıştır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question