Examkin

Question

Difficulty: HardTürk-İslam Devletlerinde Hukuk ve Ordu

Türk-İslam devletlerinde örfî hukukun en üst temsilcisi olan Emir-i Dad; adalet sisteminin işleyişini denetlemek, Divan-ı Mezalim kararlarını yürütmek (infaz etmek) ve asayişi bozan yüksek rütbeli devlet adamlarını tutuklayarak yargı önüne çıkarmakla görevlendirilmiştir.

Bu bilgilere dayanarak Emir-i Dad’ın yetki ve sorumlulukları hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    Yürütme gücünün, adli kararların hayata geçirilmesi aşamasında aktif bir rol üstlendiğine
  2. B
    Devlet otoritesinin hukuk yoluyla korunmasını sağlayan bir denetim mekanizması oluşturulduğuna
  3. C
    Adalet mekanizmasının işleyişini kontrol ederek taşradaki adli görevliler üzerinde idari denetim kurabildiğine
  4. Şer’î mahkemelerce verilen kararların hukuken geçerlilik kazanması için onay makamı olarak görev yaptığınaAnswer
  5. E
    Sosyal düzenin ve kamu güvenliğinin tesisi amacıyla idari/askeri aristokrasinin yargısal denetime tabi tutulduğuna

Answer

Şer’î mahkemelerin verdiği kararların Emir-i Dad tarafından onaylandığı bilgisi yanlıştır; çünkü bu görevli yalnızca örfî yargının başıdır.
Türk-İslam devletlerinde adalet sistemi şer'î ve örfî yargı olarak ikiye ayrılmıştır. Şer'î yargının başında Kadıü'l-Kudat bulunurken, Emir-i Dad yalnızca örfî yargının en üst temsilcisidir. Şer'î mahkemelerin kararları İslam hukukuna dayanır ve bu kararların geçerlilik kazanması için örfî bir yetkili olan Emir-i Dad'ın onayına ihtiyaç duyulmaz. Dolayısıyla bu makamın şer'î yargı üzerinde bir üst denetim veya onay yetkisi yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Hukuk sistemindeki 'çift yapılı' (şer'î ve örfî) ayrımını analiz et.
Türk-İslam devletlerinde şer'î hukuk (dini) ve örfî hukuk (geleneksel/idari) birbirinden ayrı iki koldur.
Yargı yetkilerinin hangi makamlara ait olduğunu belirlemek için bu ayrım temeldir.
2
Emir-i Dad makamının görev alanını tanımla.
Emir-i Dad, örfî hukukun başıdır ve idari-siyasi suçlara bakan Divan-ı Mezalim'in yürütme organıdır.
Seçeneklerdeki yetki sınırlarını bu göreve göre değerlendirmek gerekir.
3
Şer'î yargının hiyerarşisini kontrol et.
Şer'î yargının başında Kadıü'l-Kudat bulunur ve kararlar şer'î hukuk kurallarına göre bağımsızca verilir.
Emir-i Dad'ın şer'î yargı üzerinde bir üst onay makamı olup olmadığını saptamak için bu bilgi gereklidir.
4
Emir-i Dad'ın şer'î kararları onaylama yetkisini sorgula.
Örfî hukukun temsilcisi, şer'î hukukun (aile, miras vb.) karar mercisi veya onay makamı değildir.
Yanlış olan seçeneği belirlemek için bu yetki aşımı tespit edilmelidir.

Key Concept

Türk-İslam devletlerinde hukuk sisteminin ikili yapısı ve Emir-i Dad'ın görevleri.

Hints

1
Türk-İslam hukukundaki 'Şer'î' ve 'Örfî' ayrımına odaklanın.
2
Emir-i Dad'ın sadece örfî hukuktan sorumlu olduğunu, şer'î yargının başında ise başka bir görevlinin bulunduğunu hatırlayın.
3
Kadıü'l-Kudat'ın yetki alanı ile Emir-i Dad'ın yetki alanının birbirine karışıp karışmadığını düşünün; yargı sisteminde bu iki kol bağımsızdır.

Practice More

Selçuklularda askeri davalara bakan 'Kadı-i Leşker' makamının yetki sınırlarını ve Kadıü'l-Kudat ile farklarını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Türk-İslam Devletlerinde Hukuk ve Ordu

More questions from this topic