Question

Difficulty: MediumSiyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

Cumhuriyet döneminin ilk muhalefet partisi olarak kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, tüzüğünde yer alan "Parti, dini inançlara ve düşüncelere saygılıdır." maddesini programına eklemiştir. Bu madde, zamanla inkılap karşıtlarının parti içerisinde odaklanmasına ve rejime yönelik bir tehdidin oluşmasına zemin hazırlamıştır.

Buna göre, söz konusu maddenin istismar edilmesi sonucu ortaya çıkan ve Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kapatılmasına neden olan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Şeyh Sait İsyanı’nın patlak vermesi ve Takrir-i Sükun Kanunu'nun çıkarılmasıAnswer
  2. B
    Menemen Olayı’nın yaşanması ve Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın faaliyetlerine son vermesi
  3. C
    Saltanatın kaldırılması kararına karşı Meclis içinde sert bir muhalefet bloğunun oluşması
  4. D
    Anayasa’dan "Devletin dini İslam’dır" maddesinin çıkarılmasına yönelik protestolar
  5. E
    Bursa Olayı sonucunda Türkçe ezan uygulamasına karşı toplumsal bir tepkinin doğması

Answer

Şeyh Sait İsyanı’nın patlak vermesi ve Takrir-i Sükun Kanunu'nun çıkarılması
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın programındaki dini hassasiyet vurgusu, Şeyh Sait İsyanı sürecinde isyancıların ve rejim karşıtlarının desteğini almasına neden olmuştur. Hükümet, isyanı bastırmak için çıkardığı Takrir-i Sükun Kanunu kapsamında, partinin bu tür faaliyetlere zemin hazırladığı gerekçesiyle kapatılmasına karar vermiştir.

Step-by-Step Solution

1
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın (TCF) kuruluş ilkesini analiz et.
TCF, 'dini inançlara saygılıyız' maddesini programına alarak liberal bir çizgi benimsemiştir.
Partinin siyasi kimliğini ve muhalefet tarzını anlamak için gereklidir.
2
Bu ilkenin yol açtığı siyasi sonuçları değerlendir.
Bu söylem, rejim karşıtlarının parti çatısı altında toplanmasına ve dini duyguların siyasi istismarına yol açmıştır.
İnkılapların henüz yerleşmediği bir dönemde bu tür söylemlerin riskini belirlemek için gereklidir.
3
Partinin kapatılmasına neden olan temel olayla ilişkilendir.
1925'teki Şeyh Sait İsyanı sonrası hükümet Takrir-i Sükun Kanunu'nu çıkarmış ve isyanla bağlantısı olduğu gerekçesiyle TCF'yi kapatmıştır.
Siyasi olay ile hukuki sonuç arasındaki bağı kurmak için gereklidir.

Key Concept

Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri ve Karşılaşılan Engeller

Hints

1
Bu parti, Türkiye Cumhuriyeti'nin 'ilk' muhalefet partisidir ve Şark İstiklal Mahkemesi kararıyla kapatılmıştır.
2
Partinin kapatılmasına neden olan olay, 1925 yılında Doğu Anadolu'da çıkan büyük çaplı bir rejim karşıtı isyandır.
3
Söz konusu isyan Şeyh Sait tarafından başlatılmış olup, hükümetin bu süreçte çıkardığı olağanüstü hal yasası Takrir-i Sükun Kanunu'dur.

Practice More

İkinci muhalefet partisi olan Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kapatılma sürecini ve Menemen Olayı ile olan kronolojik farkını inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question