yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Lozan Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye'nin egemenlik haklarına getirilen kısıtlamaları büyük oranda ortadan kaldırmış ve Boğazlar'da yeni bir statü tesis etmiştir. Sözleşmenin teknik hükümleri ve Boğazlar rejiminin işleyişi dikkate alındığında, savaş gemilerinin geçişine dair aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
- Kıyıdaş devletler, Karadeniz dışında yaptırdıkları veya satın aldıkları denizaltıları ana üslerine katmak ya da onarım amacıyla dışarı çıkarmak şartıyla, gündüz ve su üstünden geçirmek kaydıyla Boğazlar'ı kullanabilirler.Answer
- BSavaş zamanında Türkiye tarafsız kalsa dahi, savaşan devletlerin her türlü denizaltısı ve uçak gemisi, önceden bildirim yapmak şartıyla Boğazlar'dan serbestçe geçebilir.
- CKaradeniz'e kıyıdaş olmayan devletlerin barış zamanında bu denizde bulundurabileceği toplam tonaj sınırı ton ile sınırlandırılmış ve kalış süresi bir yıla çıkarılmıştır.
- DUluslararası Boğazlar Komisyonu, Boğazlar üzerindeki askeri denetimi sürdürmek kaydıyla idari yetkilerini tamamen Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığına devretmiştir.
- ELozan Boğazlar Sözleşmesi'nde yer alan 'askersizleştirilmiş bölgeler' statüsü, Montrö ile sadece İstanbul Boğazı için kaldırılmış, Çanakkale Boğazı ise Milletler Cemiyeti denetimine bırakılmıştır.
Answer
Kıyıdaş devletlerin denizaltıları için tanınan istisnai durum (satın alma veya onarım amacıyla, gündüz ve su üstünden geçiş) Montrö'nün getirdiği teknik bir düzenlemedir.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin 12. maddesi, Karadeniz'e kıyıdaş devletlere çok özel bir denizaltı geçiş hakkı tanır. Buna göre, bu devletler Karadeniz dışında inşa ettirdikleri veya satın aldıkları denizaltıları filolarına katmak için ya da bakım/onarım amacıyla Karadeniz dışına çıkarmak için Boğazlar'ı kullanabilirler. Ancak bu geçişler mutlaka gündüz, su üstünde ve tek başına yapılmalıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin Egemenlik ve Teknik Geçiş Rejimi
Hints
1
Montrö ile Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki kısıtlamaları (komisyon, silahsızlanma) tamamen kalkmıştır.
2
Sözleşme, Karadeniz'e kıyıdaş olan ve olmayan devletler arasında ayrım yapar; özellikle tonaj ve gemi tipi bazında.
3
Denizaltılar normalde barış zamanı geçişine kapalıdır, ancak kıyıdaş devletler için bakım veya teslimat gibi çok özel 'teknik' istisnalar mevcuttur.
Practice More
Türkiye'nin taraf olduğu ve olmadığı savaş durumlarında Montrö'nün 19. ve 20. maddelerinin farklarını incelemek faydalı olacaktır.
Estimated Time:3m 0s