Examkin

Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Sanayi

Bir coğrafya araştırmacısı, Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçiminde etkili olan faktörleri incelediği çalışmasında şu tespitlere yer vermiştir:

* X Tesisi: İşlediği tarımsal hammaddenin bölgenin iklim koşullarında yetiştirilememesine rağmen, tüketici nüfusun fazlalığı ve güçlü pazar koşulları nedeniyle en büyük üretim kapasitesine sahip tesisler bu ilde toplanmıştır.
* Y Tesisi: Üretim aşamasında çok yüksek elektrik enerjisine ihtiyaç duyulduğu için, işlediği maden kendi bulunduğu ilden çıkarılmamasına rağmen ucuz enerji sağlayan bir hidroelektrik santralinin (baraj) yakınında kurulmuştur.
* Z Tesisi: İşleyeceği maden filizinin hacimli ve ağır olması nedeniyle taşıma maliyetlerini düşürmek amacıyla, doğrudan doğruya madenin çıkarıldığı sahada faaliyete geçirilmiştir.

Buna göre X, Y ve Z sanayi tesislerine verilebilecek en uygun örnekler aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

  1. X: İstanbul - Pamuklu Dokuma | Y: Antalya - Ferrokrom | Z: Artvin (Murgul) - Bakır İzabeAnswer
  2. B
    X: İstanbul - Pamuklu Dokuma | Y: Karabük - Demir Çelik | Z: Samsun - Bakır İzabe
  3. C
    X: Ankara - Şeker Fabrikası | Y: Antalya - Ferrokrom | Z: Zonguldak (Ereğli) - Demir Çelik
  4. D
    X: İzmir - Pamuklu Dokuma | Y: Elazığ - Ferrokrom | Z: Artvin (Murgul) - Bakır İzabe
  5. E
    X: Şanlıurfa - Pamuklu Dokuma | Y: Konya (Seydişehir) - Alüminyum | Z: Hatay (İskenderun) - Demir Çelik

Answer

X tesisi için İstanbul - Pamuklu Dokuma, Y tesisi için Antalya - Ferrokrom, Z tesisi için ise Artvin (Murgul) - Bakır İzabe tesisinin bulunduğu seçenek doğrudur.
Verilen tespitler incelendiğinde; X tesisi pazar faktörüne bağlı kurulan İstanbul Pamuklu Dokuma tesisidir (İstanbul'da pamuk yetişmez ancak pazar çok büyüktür). Y tesisi enerji faktörüne bağlı kurulan Antalya Ferrokrom tesisidir (Krom Muğla'dan getirilir, tesis Kepez HES enerjisi için Antalya'ya kurulmuştur). Z tesisi hammadde faktörüne bağlı kurulan Artvin Murgul Bakır İzabe tesisidir (Bakır filizi ağır olduğundan doğrudan maden sahasında işlenir).

Step-by-Step Solution

1
X tesisinin özelliklerini analiz et.
Tarımsal hammadde (pamuk) bölgede yetişmeyecek, ancak pazar gücü sayesinde dev bir sanayi kurulmuş olacak. İstanbul, pamuk yetişmemesine rağmen Türkiye'nin tekstil ve hazır giyim (pamuklu dokuma) merkezidir.
İklim ve hammadde eksikliğine rağmen pazar ve sermayenin sanayi kuruluşuna etkisini belirlemek için.
2
Y tesisinin özelliklerini analiz et.
Maden kendi ilinden çıkmayacak, ancak ucuz enerji için hidroelektrik santral (baraj) yanına kurulmuş olacak. Antalya Ferrokrom tesisi, kromu dışarıdan (Muğla/Burdur) alıp Kepez HES'in enerjisini kullanmak üzere kurulmuştur. (Karabük taşkömürü kullanır; Seydişehir ve Elazığ madeni kendi içinden çıkarır).
Sanayi tesislerinin hidroelektrik enerji ve hammadde getirim (taşıma) ilişkisini ayırt etmek için.
3
Z tesisinin özelliklerini analiz et.
Ağır hammadde nakliye masrafından kaçınmak için doğrudan madenin çıkarıldığı sahaya kurulmuş bir tesis aranmaktadır. Artvin (Murgul) Bakır İzabe tesisi doğrudan bakırın çıktığı yere kurulmuştur. (Samsun ve İskenderun ulaşım/liman odaklıdır).
Hammaddeye yakınlık ilkesiyle kurulan ağır sanayi tesislerini tespit etmek için.
4
Bulguları eşleştir.
X: İstanbul Pamuklu Dokuma, Y: Antalya Ferrokrom, Z: Artvin (Murgul) Bakır İzabe eşleşmesine ulaşılır.
Verilen üç farklı mekânsal koşulun tamamını aynı anda sağlayan seçeneği bulmak için.

Key Concept

Türkiye'de Sanayi Tesislerinin Kuruluş Yeri Faktörleri (Hammadde, Enerji, Ulaşım, Pazar)

Hints

1
X tesisi için iklimin tarımsal hammaddeye (pamuk gibi) izin vermediği ancak pazarın çok büyük olduğu marmara bölgesini düşünün.
2
Y tesisi için Antalya, Elazığ ve Seydişehir tesislerinin hammadde durumlarını karşılaştırın. Hangisi kendi yöresinden çıkmayan bir madeni işlemektedir?
3
Z tesisi için doğrudan madenin çıkarıldığı, ulaşım odaklı olmayan bir yer aranmaktadır. Samsun, Ereğli ve İskenderun'daki ağır sanayi tesislerinin maden çıkarım alanı olmadığını hatırlayın.

Practice More

Türkiye'de kuruluşu 'Enerji Kaynağına Yakınlık' ilkesiyle açıklanan sanayi tesislerinin ortak özelliklerini ve HES/Termik ayrımlarını harita üzerinden tekrar çalışınız.
Rate this question

Topics

Türkiye'de Sanayi

More questions from this topic