Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Bitki Örtüsü: Ot Formasyonu

Türkiye'de yer şekilleri ve iklim özelliklerinin kısa mesafelerde büyük değişimler göstermesi, ot formasyonuna ait toplulukların yayılış alanlarında ve vejetasyon dönemlerinde belirgin farklar oluşturur. Aşağıdaki tabloda, Türkiye'nin farklı bölgelerinde yer alan iki farklı sahanın bitki örtüsüne dair bazı karakteristik veriler sunulmuştur:

ÖzellikI. SahaII. Saha
Ortalama Yükseltisi8001100800 - 1100 m210025002100 - 2500 m
En Fazla Yağış Aldığı MevsimİlkbaharYaz
Baskın Bitki TürleriGeven, Yavşan otu, Çoban yastığı, GelincikAlpin yıldızı, Kar çiçekleri, Dağ çayırları

Bu iki sahanın özellikleri dikkate alındığında, bölgedeki ot topluluklarının ekolojik özellikleri ve oluşum koşulları hakkında yapılabilecek en doğru değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    I. sahada görülen topluluklar düşük sıcaklıklara karşı daha yüksek adaptasyon geliştirmişken, II. sahadaki topluluklar şiddetli yaz kuraklığına uyum sağlamıştır.
  2. I. sahada ilkbahar yağışlarıyla yeşeren ve yazın sararan "bozkır" formasyonu; II. sahada ise düşük buharlaşma ve yaz yağışlarına bağlı olarak gürleşen "alpin çayır" formasyonu hakimdir.Answer
  3. C
    Her iki sahadaki bitki örtüsü de insanların binlerce yıldır devam eden orman tahribatları sonucunda ortaya çıkan "antropojen bozkır" topluluklarından oluşmaktadır.
  4. D
    II. sahadaki bitki örtüsünün I. sahadan daha gür ve yeşil kalma süresinin daha uzun olması, bölgedeki ana kayanın litolojik yapısının kireçtaşı olmasından kaynaklanır.
  5. E
    I. sahadaki bitki toplulukları büyükbaş hayvancılık faaliyetleri için ideal bir mera alanı oluştururken, II. sahadaki topluluklar küçükbaş hayvancılık için elverişlidir.

Answer

I. sahada ilkbahar yağışlarıyla yeşeren bozkır, II. sahada ise yaz yağışları ve düşük sıcaklıkla karakterize edilen alpin çayır formasyonu hakimdir.
Doğru yanıt olan ifade, tablodaki verilerle tam bir tutarlılık içindedir. I. sahadaki türler (Geven, Çoban yastığı vb.) ve yağışın ilkbaharda yoğunlaşması İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'daki bozkırların karakteristik özelliğidir. II. sahadaki yüksek rakım, yaz yağışları ve alpin türler ise Erzurum-Kars gibi yüksek platolarda veya dağların yüksek zirvelerinde görülen çayırları temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
I. Sahanın verilerini analiz etme
Alçak rakım (8001100800 - 1100 m), ilkbahar yağış zirvesi ve Geven/Yavşan otu gibi türler bu sahanın bir 'Bozkır' (Step) olduğunu gösterir.
Bozkırlar, deniz etkisinden uzak iç kesimlerde ilkbahar yağışlarıyla yeşeren kısa ömürlü ot topluluklarıdır.
2
II. Sahanın verilerini analiz etme
Yüksek rakım (21002100 m üzeri), yaz yağış zirvesi ve alpin yıldızı gibi türler bu sahanın 'Alpin Çayır' (Dağ Çayırı) olduğunu kanıtlar.
Alpin çayırlar, orman yetişme sınırının üzerindeki soğuk ve nemli yüksek sahalarda görülür.
3
Seçenekleri ekolojik uyum ve ekonomik sonuçlar açısından karşılaştırma
Bozkırın yaz kuraklığında sarardığı, çayırın ise yazın yeşil kalarak büyükbaş hayvancılığı desteklediği sonucuna ulaşılır.
İki formasyon arasındaki temel farkı belirleyen unsur, nemlilik süresi ve sıcaklık ortalamalarıdır.

Key Concept

Ot formasyonları arasındaki farkları belirleyen temel unsurlar (Yağış rejimi, yükselti ve sıcaklık)

Hints

1
Hangi sahanın bitki örtüsünün 'yaz yağışı' ile doğrudan ilişkili olduğunu tespit etmeye çalışın.
2
Geven ve Çoban yastığı gibi türlerin İç Anadolu'daki tipik bitkiler (bozkır) olduğunu, yüksek zirvelerde ise alpin çayırların bulunduğunu hatırlayın.
3
Yükselti farkına bakın; 2000 metrenin üzerindeki alanlarda ağaç yetişmesi zorlaşır ve yerini alpin çayırlara bırakır.

Practice More

Bozkır ve antropojen bozkır arasındaki farkları, iç kesimlerdeki orman kalıntılarını (ardıç, meşe) inceleyerek pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question