Examkin

Question

Difficulty: Very hardEkonomi ve Maliye

Osmanlı Devleti'nin klasik mali düzeninde vergiler, şer'i ve örfi olmak üzere iki temel kategoriye ayrılmıştır. XVII. yüzyıldan itibaren yaşanan askeri ve ekonomik dönüşümler, bu vergi kategorilerinin işleyişinde ve hazinedeki ağırlığında köklü değişikliklere yol açmıştır. Özellikle bu yüzyıldaki uzun süreli savaşların mali yükünü karşılamak amacıyla süreklilik kazanan "Avarız" vergilerinin; "Öşür" ve "Haraç" gibi üretim temelli vergilerden ayrılan en temel kurumsal özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Belirli bir üretim miktarını veya toprağın statüsünü değil, "avarız hanesi" adı verilen mali üniteleri temel alarak doğrudan nakdi bedel olarak tahsil edilmesiAnswer
  2. B
    Sadece gayrimüslim tebaadan alınan ve askeri hizmetten muafiyet bedeli niteliği taşıyan bir "baş vergisi" olması
  3. C
    Ticaret yolları üzerindeki menzil ve derbentlerin güvenliğini sağlamak amacıyla sadece tüccarlardan "Bac" adı altında alınması
  4. D
    Toprak mülkiyetinin devlete ait olduğu "Tımar" sistemi kapsamında doğrudan yerel idarecilerin ve sipahilerin kullanımına bırakılması
  5. E
    "Vakıf" müesseselerinin kamusal hizmetlerini finanse etmek amacıyla kurulan ve "Para Vakıfları" tarafından işletilen bir fon niteliği taşıması

Answer

Avarız vergileri, üretim miktarından veya toprağın statüsünden bağımsız olarak, 'avarız hanesi' denilen mali üniteler üzerinden nakdi olarak tahsil edilmesi yönüyle Öşür ve Haraç'tan ayrılır.
Avarız vergisi, klasik dönemin üretim temelli vergilerinden (Öşür, Haraç) farklı olarak, üretim miktarındaki dalgalanmalardan etkilenmeyen ve doğrudan devlet tarafından belirlenen 'avarız haneleri' üzerinden nakit olarak toplanan bir bedel vergisidir. Bu durum, devletin maliyesini ürün odaklılıktan nakit odaklılığa kaydırdığının en net göstergesidir.

Step-by-Step Solution

1
Klasik vergi türlerinin temel dayanağını analiz etme
Öşür ve Haraç gibi vergiler 'üretim' (ürün miktarı) bazlıdır ve genellikle ayni (ürün olarak) alınır.
Bu vergiler toprağın verimliliğine ve o yılki hasada göre değişkenlik gösterir.
2
Avarız vergisinin kökenini ve dönüşümünü inceleme
Başlangıçta olağanüstü durumlarda (savaş vb.) alınan Avarız, XVII. yüzyıldan itibaren süreklilik kazanarak nakdi bir vergiye dönüşmüştür.
Devletin askeri harcamalar için merkezi hazinede acil nakit paraya ihtiyaç duyması.
3
Avarız Hanesi kavramını tanımlama
Gerçek ailelerden farklı olarak, vergi ödeme gücü olan birkaç ailenin birleşmesiyle oluşan 'mali ünite' (avarız hanesi) yapısı kurulmuştur.
Vergi tahsilatını sistematik hale getirmek ve üretim dalgalanmalarından etkilenmeyen sabit bir gelir akışı sağlamak.

Key Concept

Osmanlı maliyesinde ayni vergiden nakdi vergiye geçiş ve Avarız Hanesi sistemi.

Hints

1
Öşür ve Haraç vergilerinin miktarı o yılki hasada göre değişirken, Avarız'ın nasıl bir hesaplama birimiyle toplandığını düşünün.

Practice More

İltizam ve Malikâne sistemlerinin Avarız tahsilatındaki rolünü araştırarak merkezi otorite ile taşra arasındaki mali ilişkiyi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Ekonomi ve Maliye

More questions from this topic