Türkiye'de kırsal yerleşmelerin dokusu üzerinde doğal çevre faktörleri belirleyici bir rol oynar. Özellikle su kaynaklarının dağılımı ve yer şekillerinin engebe durumu, evlerin birbirine yakın ya da uzak inşa edilmesini doğrudan etkiler. Bu doğrultuda; suyun az, arazinin düz olduğu yerlerde evlerin bir arada (toplu), suyun bol, arazinin engebeli olduğu yerlerde ise evlerin birbirinden uzak (dağınık) olduğu görülür.
Buna göre, Türkiye'deki kırsal yerleşme dokularının şekillenmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde su kaynaklarının sınırlı olması, konutların su kuyusu veya çeşme gibi belirli noktalar etrafında kümelenerek toplu yerleşmeleri oluşturmasına zemin hazırlamıştır.Answer
- BDoğu Karadeniz Bölümü'nde yer şekillerinin sade ve düz yapısı, tarım arazilerinin bütüncül olması nedeniyle konutların geniş alanlara yayılarak dağınık yerleşmesini kolaylaştırmıştır.
- CYayla, oba ve kom gibi köy altı yerleşmeleri; temel ekonomik faaliyetlerin tarım olması ve yıl boyunca sürekli ikamet edilmesi nedeniyle genellikle kalıcı ve toplu yerleşme özelliği gösterir.
- DGüneydoğu Anadolu'da akarsu ağının çok yoğun ve suyun her yerde ulaşılabilir olması, bölgedeki kırsal yerleşmelerin Karadeniz'de olduğu gibi dağınık bir doku kazanmasını sağlamıştır.
- EBatı Anadolu'da yerleşme dokusunun şekillenmesinde sadece enlem etkisi ve iklim koşulları etkili olmuş, yer şekilleri ve ulaşım hatları herhangi bir rol oynamamıştır.
Answer
İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'da suyun kısıtlı olması, insanların su kaynakları çevresinde kümelenerek toplu yerleşmeler kurmasına yol açmıştır.
Doğru olan ifade, su kaynaklarının kısıtlı olduğu İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde insanların suyun bulunduğu noktalar etrafında toplanarak toplu yerleşmeler oluşturduğudur. Bu bölgelerde arazinin sade (düz) olması da bu toplanmayı fiziksel olarak kolaylaştırır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Yerleşme Dokusunu Etkileyen Faktörler
Hints
1
Yerleşme dokusunu düşünürken 'Su varsa kaç, su yoksa toplan' kuralını hatırlayın.
2
Karadeniz'de su bol ve her yer engebeli olduğu için evler dağınıktır; İç Anadolu'da su sadece belli çeşmelerde olduğu için evler o suyun başında toplanmıştır.
3
Seçeneklerde bölgelerin yer şekilleri ile su durumunu eşleştirin; Karadeniz engebeli/sulak, İç Anadolu düz/kurak karakterlidir.
Practice More
Geçici ve kalıcı köy altı yerleşmelerinin (Divan, Mezra vs. Yayla, Oba) ayrımını çalışarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s