Question

Difficulty: HardKütahya-Eskişehir Savaşları ve Sonuçları

Batı Cephesi'nde Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'nde alınan yenilgi sonucunda ordunun Sakarya Nehri’nin doğusuna çekilmesi, TBMMTBMM’de büyük bir siyasi sarsıntıya yol açmıştır. Meclis kürsüsünden yükselen sert eleştirilerde, ordunun sorumluluğunun kime ait olduğu sorgulanmış ve meclis merkezinin Kayseri’ye taşınması dahi tartışılmıştır. Bu kriz ortamında Mustafa Kemal Paşa’nın ordunun başına geçmesi istenirken; kendisi, TBMMTBMM’nin yetkilerini üç ay süreyle şahsında toplamak şartıyla 'Başkomutanlık' görevini kabul edeceğini belirtmiştir.

Bu gelişmeler doğrultusunda, Mustafa Kemal Paşa’nın yetki devri konusundaki ısrarı ve buna karşı çıkan bir grup milletvekilinin temel kaygısı göz önüne alındığında; söz konusu süreçte milli egemenlik ve savaşın idaresi ekseninde yaşanan temel ikilem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bunalım anlarında ihtiyaç duyulan hızlı karar alma mekanizması ile demokratik denetim ve meclis üstünlüğü prensiplerinin korunması arasındaki çatışmaAnswer
  2. B
    Düzenli ordunun Batı Cephesi'ndeki varlığının sonlandırılarak direnişin tekrar yerel Kuva-yı Milliye birliklerine devredilmesi stratejisinin tartışılması
  3. C
    Tekâlif-i Milliye Emirleri'nin yasal bir zemine oturtulabilmesi için İstanbul Hükümeti ile diplomatik iş birliği yollarının aranması zorunluluğu
  4. D
    Meclis merkezinin Kayseri’ye taşınması teklifinin, Misak-ı Milli hedeflerinden tamamen vazgeçildiği anlamına geleceği yönündeki diplomatik kaygı
  5. E
    Başkomutanlık makamının tesisi ile birlikte yasama yetkisinin süresiz olarak ordu komutanlığına devredilmesinin anayasal bir zorunluluk olarak görülmesi

Answer

Bunalım anlarında ihtiyaç duyulan hızlı karar alma mekanizması ile demokratik denetim ve meclis üstünlüğü prensiplerinin korunması arasındaki çatışma
Kütahya-Eskişehir Savaşları sonrası yaşanan krizde, ordunun toparlanması için 'tek elden ve hızlı' kararlar alınması hayati önem taşıyordu. Ancak bu durum, yasama ve yürütme yetkilerinin meclisten bir kişiye devredilmesini gerektiriyordu. Bu durum, 'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' ilkesine dayanan TBMM içinde, demokratik temsil ile askeri zaruretler arasında derin bir çatışmaya (ikileme) yol açmıştır. Doğru seçenek bu iki uç arasındaki denge arayışını en iyi özetleyen ifadedir.

Step-by-Step Solution

1
Askeri durumun analiz edilmesi
Kütahya-Eskişehir Savaşları'nda alınan yenilgi, ordunun yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasına ve Sakarya'nın doğusuna çekilmesine neden olmuştur.
Savaşın seyrini ve ortaya çıkan acil yönetim ihtiyacını anlamak için.
2
Siyasi krizin ve çözüm arayışının incelenmesi
Yenilgi sonrası TBMM'de muhalefet sertleşmiş, çözüm olarak Mustafa Kemal'in ordunun başına geçmesi önerilmiştir.
Yenilginin siyasi yansımalarını ve liderlik sorununu belirlemek için.
3
Yetki devri ve Başkomutanlık Kanunu'nun içeriğinin değerlendirilmesi
Mustafa Kemal'in yasama ve yürütme yetkilerini şahsında toplama isteği, savaşın hızı için gerekli görülse de 'milli egemenlik' ilkesine aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle tartışılmıştır.
Krizin demokratik değerlerle olan çatışma noktasını tespit etmek için.
4
Sonucun sentezlenmesi
Meclis, egemenlik hakkını korumak için yetkiyi 3 ay ile sınırlandırmıştır; bu da verimlilik (savaş yönetimi) ve demokrasi (meclis denetimi) arasındaki denge çabasıdır.
Temel ikilemi tanımlamak için.

Key Concept

Başkomutanlık Kanunu ve Milli Egemenlik-Hızlı Karar Alma İlişkisi

Hints

1
Mustafa Kemal'in Başkomutanlık görevini kabul ederken neden özellikle 'TBMM'nin yetkilerini' istediğini düşünün.
2
Bir meclis için kendi yetkilerini bir kişiye devretmek neden zor bir karardır? Milli egemenlik kavramıyla bu durumu ilişkilendirin.
3
Savaş zamanlarında hızlı hareket etmek gerekirken, meclis gibi çok sesli bir yapıda karar almanın yavaşlığını ve bu iki durum arasındaki dengeyi arayın.

Practice More

Başkomutanlık Kanunu sonrası yayımlanan Tekâlif-i Milliye Emirleri'nin, ordunun Sakarya Meydan Muharebesi öncesi hazırlıklarına katkısını araştırınız.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question