Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Ulaşım Sistemleri

Lojistik operasyonlarda hacimli ve ağır sanayi yüklerinin karasal taşımacılığında, kara yoluna göre birim taşıma maliyeti daha düşük olan demir yolları tercih edilmektedir. Türkiye'nin Karadeniz ve Akdeniz kıyılarındaki limanlarını iç bölgelere bağlayan güzergâhlarda, yüksek sıradağları aşmak için günümüzde devasa tünel projeleri ve tarihî dağ geçitleri kullanılmaktadır. Ancak topografik engellerin boyutu ve altyapı inşa maliyetleri nedeniyle, her geçiş güzergâhında limanları iç kesimlere bağlayan bir demir yolu ağı kurulamamıştır.

Buna göre, aşağıdaki liman kenti ve iç kesimlere geçiş güzergâhı eşleştirmelerinden hangisi kullanıldığında, yüklerin iç kesimlere sevkiyatında demir yolunun sunduğu bu maliyet avantajından yararlanılamaz?

  1. A
    Mersin Limanı'ndan Toros Dağları (Pozantı koridoru) aşılarak İç Anadolu yönüne gerçekleştirilen sevkiyatlar
  2. B
    İskenderun Limanı'ndan Nur Dağları aşılarak Güneydoğu Anadolu yönüne gerçekleştirilen sevkiyatlar
  3. C
    Zonguldak Limanı'ndan Filyos Vadisi koridoru izlenerek Karabük yönüne gerçekleştirilen sevkiyatlar
  4. D
    Samsun Limanı'ndan Havza-Kavak koridoru aşılarak İç Anadolu yönüne gerçekleştirilen sevkiyatlar
  5. Rize Limanı'ndan Ovit Tüneli güzergâhı kullanılarak Erzurum yönüne gerçekleştirilen sevkiyatlarAnswer

Answer

Rize Limanı'ndan Ovit Tüneli güzergâhı kullanılarak Erzurum yönüne gerçekleştirilen sevkiyatlar
Demir yolu, kara yoluna göre birim taşıma maliyeti daha düşük olan karasal bir ulaşım türüdür. Karadeniz'de Samsun ve Zonguldak, Akdeniz'de ise Mersin ve İskenderun limanlarının iç kesimlerle aktif demir yolu bağlantısı bulunmakta olup bu güzergâhlardaki geçit veya koridorlar üzerinden sanayi yükleri ekonomik bir şekilde taşınabilmektedir. Ancak Rize Limanı'nı Erzurum'a bağlayan İkizdere Vadisi ve Ovit Tüneli güzergâhında sadece kara yolu ulaşımı mevcuttur. Doğu Karadeniz'in sarp ve yüksek dağlık yapısı nedeniyle limanların iç kesimlerle demir yolu ağı kurulamamıştır. Bu nedenle, Rize-Erzurum hattında demir yolunun sunduğu maliyet avantajından yararlanılamaz.

Step-by-Step Solution

1
Ulaşım türlerinin maliyet özelliklerini değerlendir.
Karasal taşımacılıkta demir yolunun kara yoluna göre daha düşük maliyetli olduğu belirlenir.
Soruda aranan 'maliyet avantajı' vurgusu, demir yolu taşımacılığına işaret etmektedir.
2
Seçeneklerde verilen limanların demir yolu bağlantılarını analiz et.
Mersin, İskenderun, Zonguldak ve Samsun limanlarının topografik engellerin aşıldığı aktif demir yolu ağlarına sahip olduğu tespit edilir.
Topografik engellerin aşılabildiği veya ekonomik getirisinin çok yüksek olduğu stratejik limanlara demir yolu yapılmıştır.
3
Rize Limanı ve Ovit Tüneli'nin ulaşım altyapısını tanımla.
Rize ile Erzurum'u bağlayan Ovit Tüneli çok önemli bir ulaşım projesi olmasına rağmen sadece kara yolu araçlarına hizmet vermektedir; bu güzergâhta demir yolu hattı yoktur.
Doğru cevaba ulaşmak için büyük geçit ve tünel projelerinin hangi ulaşım modlarını (kara yolu/demir yolu) desteklediği bilinmelidir.

Key Concept

Limanların Hinterlant Özellikleri ve Demir Yolu Bağlantıları

Hints

1
Soruda sizden, karasal taşımacılıkta en düşük maliyetli tür olan 'demir yolu' bağlantısı bulunmayan limanımızı ve güzergâhını bulmanız istenmektedir.
2
Karadeniz ve Akdeniz'deki limanlarımızın birçoğunun engebeli araziye rağmen demir yolu bağlantısı varken, Doğu Karadeniz Bölümü'ndeki sarp topografya günümüzde dahi raylı sistemin kurulmasını engellemiştir.
3
Rize ile Erzurum'u birbirine bağlayan Ovit Tüneli çok büyük ve önemli bir mühendislik projesi olmasına karşın, bu güzergâhta raylı taşıma sistemi (demir yolu) yer almamaktadır.

Practice More

Türkiye fiziki haritasını inceleyerek, demir yolu bağlantısı olmayan diğer önemli limanları (Antalya, Trabzon, Sinop, Muğla vb.) tespit ediniz ve buralardaki dağlık yapının ulaşım üzerindeki kısıtlayıcı etkilerini analiz ediniz.

Alternative Method

Şıklarda yer alan limanları bulundukları coğrafi bölümlere göre sınıflandırabilirsiniz. Zonguldak (Batı Karadeniz), Samsun (Orta Karadeniz), Mersin ve İskenderun (Akdeniz) limanlarının demir yolu bağlantısını hatırlarken, Doğu Karadeniz Bölümü'ndeki (Rize, Trabzon, Artvin) hiçbir ilin demir yolu ağına bağlı olmadığını bilmek soruyu tek hamlede çözmenizi sağlar.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question