Examkin

Question

Difficulty: HardKıyı Tipleri ve Şekilleri

Türkiye'de kıyı tiplerinin oluşum ve gelişim süreçleri incelendiğinde; dağların uzanış doğrultusu, akarsu aşındırması ve IV.IV. Jeolojik Zaman'daki epirojenik hareketler ile iklim değişimlerine bağlı deniz seviyesi yükselmelerinin (transgresyon) etkili olduğu görülmektedir. İstanbul ve Çanakkale Boğazları ile Menteşe Yöresi kıyılarında ria tipi, Antalya'nın Kaş ve Fenike kıyılarında ise dalmaçya tipi kıyılar bu süreçlerin birer sonucudur.

Buna göre, yukarıda belirtilen ria ve dalmaçya tipi kıyıların oluşum süreçleri dikkate alındığında, bu iki kıyı tipinin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Dağların kıyı çizgisine paralel uzandığı alanlarda, dağ sıraları arasındaki çukur alanların sular altında kalmasıyla oluşmaları
  2. B
    Eski akarsu vadilerinin, deniz sularının kara içlerine doğru ilerlemesi sonucunda boğulmasıyla meydana gelmeleri
  3. Jeolojik süreçteki deniz seviyesi değişimlerine bağlı olarak eski kara yüzeylerinin deniz istilasına (transgresyon) uğramasıAnswer
  4. D
    Kıta sahanlığının geniş olduğu sığ kıyılarda, dalga ve akıntıların biriktirme faaliyetleri sonucunda gelişim göstermeleri
  5. E
    Buzul aşındırması sonucu oluşan derin vadilerin, buzulların erimesiyle sular altında kalarak girintili bir yapı kazanması

Answer

Her iki kıyı tipinin de temel ortak noktası, deniz seviyesinin yükselmesi sonucu eski kara yüzeylerinin sular altında kalarak boğulmasıdır (transgresyon).
Jeolojik süreçte deniz seviyesinin yükselmesine bağlı olarak eski kara yüzeylerinin sular altında kalması (transgresyon) seçeneği doğrudur; çünkü hem ria tipi kıyılar (boğulmuş akarsu vadileri) hem de dalmaçya tipi kıyılar (boğulmuş paralel dağ sıraları) deniz sularının kara içine doğru ilerlemesiyle karakterize edilir.

Step-by-Step Solution

1
Kıyı tiplerinin tanımlarını analiz edin.
Ria tipi: Akarsu vadilerinin boğulması; Dalmaçya tipi: Kıyıya paralel dağlar arasındaki çukurların boğulması.
Oluşum mekanizmalarındaki temel farkı ve benzerliği ayırt etmek.
2
Dış kuvvet ve zaman etkisini değerlendirin.
Her iki tipin de IV.IV. Jeolojik Zaman'daki buzulların erimesi ve epirojenik çökmelerle (deniz ilerlemesi) oluştuğu görülür.
Ortak jeolojik süreci belirlemek.
3
Ayırt edici (spesifik) özellikleri eleyin.
Dağların uzanış doğrultusu (paralel/dik) ve sular altında kalan şekil (vadi/sırt) her iki tipte farklılık gösterir.
Sadece birine özgü olan şıkları eleyerek ortak paydaya ulaşmak.

Key Concept

Boğulmuş Kıyı Tipleri ve Transgresyon

Hints

1
Bu iki kıyı tipinin de oluşabilmesi için deniz seviyesinde bir yükselme veya karada bir çökme olması gerekir.
2
Eski akarsu vadilerinin veya dağlar arasındaki ovaların sular altında kalmasına genel olarak 'kıyı boğulması' denir.
3
Transgresyon (deniz ilerlemesi) terimi, IV.IV. Jeolojik Zaman'daki deniz seviyesi yükselmelerini ve bu kıyı tiplerinin ortak kaynağını ifade eder.

Practice More

Ege Bölgesi'ndeki 'Enine' kıyı tipi ile Karadeniz'deki 'Boyuna' kıyı tipinin kıta sahanlığı ve liman hinterlandına etkilerini karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Kıyı Tipleri ve Şekilleri

More questions from this topic