Question

Difficulty: MediumKütahya-Eskişehir Savaşları ve Sonuçları

Kütahya-Eskişehir Savaşları'nda Türk ordusunun yenilgi alarak Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesi, TBMM'de büyük bir güven bunalımına ve sert tartışmalara yol açmıştır. Bu kriz ortamında, meclisin tüm yetkilerinin üç ay süreyle Mustafa Kemal Paşa’ya devredilmesini öngören "Başkomutanlık Kanunu" kabul edilmiştir.

TBMM'nin yasama ve yürütme yetkilerini şahsa devrederek bu kanunu çıkarmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Karar alma ve uygulama sürecini hızlandırarak orduyu bir an önce savaşa hazır hale getirmekAnswer
  2. B
    İstanbul Hükümeti ile yapılacak barış görüşmelerinde meclisi tek temsilci kılmak
  3. C
    Cumhuriyet rejimine geçiş sürecini hızlandırarak saltanatı tamamen hukuken sona erdirmek
  4. D
    Düzenli ordu sisteminin başarısız olduğunu kabul ederek yeniden Kuva-yı Milliye birliklerine dönmek

Answer

Meclisin yetkilerini Mustafa Kemal Paşa'ya devretmesindeki temel amaç, savaşın kritik aşamasında karar alma ve uygulama sürecini hızlandırarak orduyu toparlamaktır.
Kütahya-Eskişehir Savaşları sonrası ordunun toparlanması için hızlı ve kararlı adımlar atılması gerekiyordu. Başkomutanlık Kanunu, demokratik süreçlerin savaşın aciliyetini yavaşlatmasını engellemek amacıyla yasama ve yürütme yetkilerini tek elde toplayarak askeri hazırlıkları (Tekalif-i Milliye gibi) hızlandırmayı hedeflemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Askeri durumun analizi
Kütahya-Eskişehir mağlubiyeti sonrası ordunun tamamen yok olmasını engellemek için Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilme kararı alınmıştır.
Yunan ordusunun takibinden kurtulmak ve savunma hattı oluşturmak için stratejik bir geri çekilme gerekmiştir.
2
Siyasi krizin belirlenmesi
Mağlubiyet TBMM'de büyük tartışmalara ve Kayseri'ye taşınma önerilerine yol açmıştır.
Meclis içindeki muhalefet, düzenli ordunun ve Mustafa Kemal Paşa'nın stratejilerini sorgulamaya başlamıştır.
3
Çözüm mekanizmasının kurulması
5 Ağustos 1921'de Başkomutanlık Yasası ile meclisin yetkileri üç ay süreyle Mustafa Kemal Paşa'ya devredilmiştir.
Savaş zamanı hızlı karar vermek hayati önem taşıdığından, güçler birliği ilkesi geçici olarak uygulanmıştır.

Key Concept

Güçler Birliği ve Savaş Dönemi Olağanüstü Yetkileri

Hints

1
Bu savaş, düzenli ordunun Milli Mücadele'deki tek yenilgisidir.
2
Savaş devam ederken toplanan Maarif Kongresi, kriz anında dahi eğitimin ihmal edilmediğini gösterir.
3
Mustafa Kemal Paşa bu yetkiyle 'Tekalif-i Milliye' emirlerini yayımlayarak ordunun lojistik ihtiyacını halktan karşılamıştır.

Practice More

Başkomutanlık yetkisi alındıktan hemen sonra yayımlanan Tekalif-i Milliye Emirleri'nin kapsamını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question