Examkin

Question

Difficulty: HardHak Kavramı ve Hakların Türleri

Özel haklar; kullanılmalarının hukuki etkileri bakımından 'alelade (basit) haklar' ve 'yenilik doğuran (inşai) haklar' olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu iki hak kategorisinin özellikleri, hukuki rejimleri ve aralarındaki farklar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Alelade haklar, sahibine mevcut bir hukuki duruma dayanarak bir şeyin yapılmasını, yapılmamasını veya verilmesini isteme (talep) yetkisi verir; velayet ve vesayet bu grubun örneklerindendir.
  2. B
    Yenilik doğuran haklar, hak sahibinin tek taraflı irade beyanı ile mevcut bir hukuki durumu değiştiren, sona erdiren veya tamamen yeni bir hukuki durum yaratan haklardır.
  3. Yenilik doğuran hakların hukuki sonuç doğurabilmesi için kural olarak karşı tarafın bu irade beyanını kabul etmesi ve onaylaması zorunludur.Answer
  4. D
    Yenilik doğuran haklar bir kez kullanıldıktan sonra kural olarak hak sahibi bu beyanından tek taraflı olarak dönemez, yani hak 'tüketilmiş' sayılır.
  5. E
    Alelade hakların kullanılması kural olarak zamanaşımı sürelerine tabi iken, yenilik doğuran haklar için kanunda genellikle hak düşürücü süreler öngörülmüştür.

Answer

Yenilik doğuran hakların hukuki sonuç doğurması için karşı tarafın kabulü veya onayı zorunlu değildir; bu haklar tek taraflı irade beyanı ile sonuç doğurur.
Yenilik doğuran (inşai) hakların en temel özelliği, hak sahibinin tek taraflı irade beyanıyla yeni bir hukuki durum yaratmasıdır. Bu hakkın kullanılması için karşı tarafın rızası, kabulü veya onayı gerekmez. İrade beyanı karşı tarafa ulaştığı anda (bazı durumlarda mahkeme kararıyla) hukuki sonuç kendiliğinden doğar. Bu nedenle karşı tarafın kabulünün zorunlu olduğunu belirten ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Hakların kullanılma biçimini analiz et
Alelade haklar (örneğin alacak hakkı veya velayet) mevcut bir durumu korur veya talep hakkı verir; yenilik doğuran haklar (örneğin fesih, istifa) durumu değiştirir.
Hakların kategorik farklarını anlamak için hukuki sonuçlarına bakılmalıdır.
2
Yenilik doğuran hakların irade beyanı niteliğini değerlendir
Bu haklar 'varması gerekli tek taraflı irade beyanı' niteliğindedir. Beyan karşı tarafa ulaştığı an sonuç doğar.
Karşı tarafın rızası veya kabulü aranmadığı için bu haklara 'yenilik doğuran' denir.
3
Süre ve kullanım sınırlamalarını kontrol et
Yenilik doğuran haklar kural olarak hak düşürücü süreye tabidir ve kullanıldıktan sonra bu beyandan geri dönülemez.
Hukuki ilişkilerde belirsizliği önlemek amacıyla bu haklar üzerinde kesin sınırlamalar vardır.

Key Concept

Yenilik Doğuran Hakların Tek Taraflılığı

Hints

1
Yenilik doğuran hakların ismine odaklanın; bu haklar neden 'yeni' bir durum yaratır?
2
Bir işçinin istifa etmesi veya bir müvekkilin avukatını azletmesi durumunda karşı tarafın 'olur' demesi gerekir mi?
3
Yenilik doğuran haklar 'varması gerekli tek taraflı irade beyanı'dır. Bu beyanın karşı tarafa ulaşması hukuki sonuç için kafidir.

Practice More

Mutlak ve nispi hakların üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilme farklarını çalışarak haklar konusunu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Hak Kavramı ve Hakların Türleri

More questions from this topic