Examkin

Question

Difficulty: HardII. Dünya Savaşı

II.II. Dünya Savaşı’nın son aşamasında toplanan Potsdam Konferansı’nda, savaş sonrası Avrupa düzeni ve barış şartları ele alınırken Türkiye’yi doğrudan ilgilendiren kararlar ve talepler de gündeme gelmiştir. Sovyetler Birliği’nin bu konferansta dile getirdiği ve Türkiye’nin dış politika stratejisinde köklü bir değişikliğe giderek Batı Bloku’na yaklaşmasına neden olan temel talebi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin revize edilerek Boğazlar’da Sovyetler Birliği’ne askeri üs verilmesi ve Doğu Anadolu’dan toprak talep edilmesiAnswer
  2. B
    Türkiye’nin Balkan Antantı’ndaki haklarından vazgeçerek bu bölgedeki güvenliği Sovyet denetimine bırakması
  3. C
    Türkiye’nin Birleşmiş Milletler kurucu üyeliğinden çıkarılarak tarafsız bir tampon bölge haline getirilmesi
  4. D
    Sadabat Paktı’nın fesh edilerek Orta Doğu petrollerinin işletilmesinde Sovyetler Birliği’ne pay verilmesi
  5. E
    Hatay’ın statüsünün yeniden değerlendirilmesi amacıyla uluslararası bir komisyon kurulması

Answer

Potsdam Konferansı'nda Sovyetler Birliği'nin Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin revizyonunu isteyerek Boğazlar'da üs talep etmesi ve Doğu Anadolu'dan toprak istemesidir.
Potsdam Konferansı'nda Sovyet lideri Stalin, 19361936 tarihli Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin Sovyet çıkarlarını korumadığını belirterek, Boğazlar'da askeri üs kurma ve denetimi ortaklaşa yürütme talebinde bulunmuştur. Ayrıca Doğu Anadolu'da Kars ve Ardahan'ın Sovyetlere (Gürcistan ve Ermenistan SSC'lerine) bırakılması gerektiğini savunmuştur. Bu talepler Türkiye'nin egemenlik haklarına açık bir saldırı olarak kabul edilmiş ve Türkiye'nin ABD liderliğindeki Batı Bloku'na (Truman Doktrini ve Marshall Yardımı süreci) dahil olmasındaki en önemli itici güç olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Konferansın zamanını ve taraflarını belirle
Potsdam Konferansı (1717 Temmuz - 22 Ağustos 19451945), ABD, İngiltere ve SSCB arasında yapılmıştır.
Savaşın sonundaki diplomatik dengeleri anlamak için gereklidir.
2
Sovyetler Birliği'nin (Stalin) taleplerini analiz et
Stalin, Boğazlar'ın ortak savunulmasını (üs talebi) ve Kars-Ardahan çevresinin SSCB'ye bırakılmasını istemiştir.
Türkiye'nin egemenliğini tehdit eden somut taleplerin neler olduğunu belirlemek için gereklidir.
3
Bu taleplerin Türkiye üzerindeki etkisini değerlendir
Türkiye, bu baskılar karşısında Batı Bloku (ABD ve İngiltere) ile ittifak arayışına girmiştir.
Soruda sorulan 'dış politika stratejisindeki değişiklik' sonucuna ulaşmak için gereklidir.

Key Concept

Potsdam Konferansı ve Türk-Sovyet İlişkileri

Hints

1
Savaşın sonundaki diplomatik konferanslarda Sovyetler Birliği'nin Türkiye üzerindeki toprak ve egemenlik taleplerini hatırlayın.
2
Stalin'in özellikle Boğazlar ve Doğu Anadolu (Kars-Ardahan) üzerindeki iddialarının dış politikamızı nasıl etkilediğini düşünün.
3
Potsdam Konferansı, Yalta'dan farklı olarak Türkiye üzerindeki Sovyet baskısının müttefikler (ABD-İngiltere) tarafından da netleştiği bir zirvedir.

Practice More

Sovyet baskıları sonucu Türkiye'nin Batı Bloku'na girişini tescilleyen Truman Doktrini ve Marshall Planı konularına göz atabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

II. Dünya Savaşı

More questions from this topic