Question

Difficulty: EasyMeridyenler ve Boylam Etkileri

Dünya'nın küresel şekli nedeniyle meridyenler arası kuş uçumu mesafe Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe daralmaktadır. Örneğin; Türkiye'nin en güneyinde iki meridyen arası mesafe yaklaşık 9090 km iken, en kuzeyinde bu mesafe 8282 km'ye düşmektedir.

Aradaki mesafenin değişmesine rağmen, Türkiye'nin her yerinde ardışık iki meridyen arasındaki yerel saat farkının değişmeden 44 dakika olarak kalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki açısal dönüş hızının her yerde aynı olmasıAnswer
  2. B
    Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de ve Orta Kuşak'ta yer alması
  3. C
    Meridyen boylarının birbirine eşit olması ve kutup noktalarında birleşmeleri
  4. D
    Türkiye'nin Başlangıç Meridyeni'nin (Greenwich) doğusunda bulunması
  5. E
    Türkiye'deki dağların genellikle doğu-batı doğrultusunda uzanması

Answer

Zaman farkının her yerde sabit kalmasının nedeni, Dünya'nın her yerinde bir derecelik dönüşün (açısal hız) aynı sürede gerçekleşmesidir.
Dünya'nın açısal hızı sabittir. Dünya her yerde bir saatte 1515^{\circ}, 4 dakikada ise 11^{\circ} döner. Kutuplara doğru gidildikçe çizgisel hız azaldığı için katedilen yol kısalır ancak geçen süre (4 dakika) değişmez.

Step-by-Step Solution

1
Dünya'nın dönüş özelliklerini analiz et.
Dünya 360360^{\circ}'lik tam dönüşünü 24 saatte (1440 dakika) tamamlar.
Zaman farkının kaynağını belirlemek için toplam dönüş açısı ve süresini bilmek gerekir.
2
Bir boylam derecelik dönüşün süresini hesapla.
1440÷360=41440 \div 360 = 4 dakika.
Ardışık iki meridyen arasındaki zaman farkı, Dünya'nın açısal hızıyla doğrudan ilişkilidir.
3
Çizgisel hız ile açısal hızı karşılaştır.
Çizgisel hız kutuplara doğru azalır (mesafeyi daraltır), ancak açısal hız (birim zamandaki dönüş açısı) her yerde aynıdır.
Soruda belirtilen mesafe farkına rağmen zamanın neden sabit kaldığını açıklayan temel prensip budur.

Key Concept

Açısal Hız ve Boylam İlişkisi

Hints

1
Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızının iki türü olduğunu hatırlayın: Çizgisel ve Açısal.
2
Kutuplara yaklaştıkça bir meridyen üzerindeki noktanın katettiği yol kısalır, bu 'çizgisel hızın' azaldığını gösterir.
3
Her yerin aynı sürede (24 saat) aynı açıyı (360360^{\circ}) dönmesi durumuna açısal hız denir. Bu hızın sabit olması zaman farkını da sabitler.

Practice More

Dünya'nın çizgisel hızının kutuplara doğru azalmasının 'Güneş'in doğuş ve batış süresi' (alacakaranlık süresi) üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question