Question

Difficulty: MediumHukuk Alanında Yapılan İnkılaplar

Yeni Türk Devleti’nde hukuk alanında gerçekleştirilen inkılapların en önemli amaçlarından biri, Osmanlı Devleti'nden devralınan çok hukuklu yapıyı ve yargıdaki ikilikleri sona erdirerek modern anlamda bir 'hukuk birliği' sağlamaktır. Bu süreçte hem mahkemelerin yapısında hem de kanunların içeriğinde köklü değişimlere gidilmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet Dönemi’nde hukuk birliğini sağlamaya ve laikleşme sürecini tamamlamaya yönelik bir gelişme olarak gösterilemez?

  1. A
    Şer’iye mahkemelerinin kapatılarak yargı yetkisinin Adliye Vekâleti bünyesinde toplanması
  2. B
    Türk Medeni Kanunu’nun kabulüyle azınlıkların kendi cemaat mahkemelerinden vazgeçerek Türk hukukuna tabi olması
  3. Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye’nin hazırlanarak borçlar ve eşya hukukuna dair kuralların sistemleştirilmesiAnswer
  4. D
    Lozan Barış Antlaşması ile kapitülasyonların kaldırılması sonucu yabancı devletlerin imtiyazlı yargı yetkisine son verilmesi
  5. E
    1924 Anayasası'nda 1928 yılında yapılan değişiklikle 'Devletin dini İslam’dır' maddesinin yürürlükten kaldırılması

Answer

Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye’nin hazırlanarak borçlar ve eşya hukukuna dair kuralların sistemleştirilmesi
Doğru cevap olan 'Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye’nin hazırlanması', 19. yüzyıl Osmanlı ıslahat çalışmalarından biridir. Mecelle, her ne kadar Türk tarihinin ilk modern kanunlaştırma hareketi (kodifikasyon) olsa da, dayandığı kaynak şer'i hukuktur ve Cumhuriyet Dönemi'nin laik hukuk anlayışıyla bağdaşmaz. Ayrıca Mecelle'nin varlığı, Tanzimat dönemindeki diğer Batılı mahkemelerle birlikte ülkede hukukta ikiliğe (dualizm) neden olmuştur. Cumhuriyet Dönemi'nde ise 1926 Medeni Kanunu ile bu ikilikler giderilmiş ve hukuk birliği sağlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Hukuk birliği kavramını analiz etme
Hukuk birliği, bir ülkede farklı dini, etnik veya yabancı gruplara farklı yasaların uygulanması yerine, tüm vatandaşlara aynı seküler yasaların uygulanmasıdır.
Sorunun odak noktasını anlamak için bu kavram kritiktir.
2
Seçeneklerdeki olayların zaman dilimini belirleme
Şer'iye mahkemelerinin kapatılması (1924), Medeni Kanun (1926), Lozan (1923) ve Anayasa değişikliği (1928) Cumhuriyet Dönemi gelişmeleriyken; Mecelle, 19. yüzyıl Osmanlı gelişmesidir.
KPSS'de tarihsel dönem ayrımı (Osmanlı vs. Cumhuriyet) en sık kullanılan çeldirici yöntemidir.
3
Mecelle'nin niteliğini değerlendirme
Mecelle, fıkıh (İslam hukuku) esas alınarak hazırlanmış bir medeni kanundur. Cumhuriyet Dönemi'nde ise dini esaslı hukuk yerine laik İsviçre Medeni Kanunu esas alınmıştır.
Mecelle'nin laiklik ve hukuk birliği amaçlarıyla çeliştiğini teyit etmek gerekir.

Key Concept

Hukuk Birliği ve Yargıda İkiliklerin Sona Erdirilmesi

Hints

1
Hukuk birliği için ülkede tek bir kanun kaynağının ve tek tip mahkeme yapısının olması gerekir.

Practice More

Türk Medeni Kanunu ile kadınlara verilen sosyal ve ekonomik hakların, siyasi haklardan (seçme-seçilme) kronolojik olarak ayrımını çalışabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question