Türk-İslam medeniyetinde 9. ve 13. yüzyıllar arasında yaşanan bilimsel Rönesans; hükümdarların bilim insanlarını himaye etmesi, kütüphanelerin yaygınlaşması ve eğitim kurumlarının kurumsallaşmasıyla mümkün olmuştur. Bu süreçte hem pozitif bilimlerde hem de sosyal devlet anlayışını yansıtan mimari yapılarda büyük bir gelişim gözlenmiştir.
Buna göre, Türk-İslam devletlerinde bilim, kültür ve sanat hayatına ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
- AFarabi, 'İhsâü’l-Ulûm' adlı eserinde bilimleri ilk kez sistemli bir şekilde tasnif etmiş ve mantığı tüm bilimlerin yöntemi olarak kabul etmiştir.
- BBiruni, astronomi ve coğrafya alanındaki birikimini yansıtan 'El-Kanunü'l-Mesudi' adlı eserini Gazneli Sultan Mesud'a sunmuştur.
- Cİbn-i Sina, tıp alanındaki otoritesinin yanı sıra felsefe ve doğa bilimlerini içeren 'Kitabü'ş-Şifa' adlı ansiklopedik eseriyle tanınmaktadır.
- Karahanlılar döneminde inşa edilen 'ribat'lar, sadece askeri garnizon işlevi görmüş; sivil mimari ve ticaretin gelişimine katkıda bulunmamıştır.Answer
- EBüyük Selçuklu Devleti'nde kurulan Nizamiye Medreseleri, hem pozitif bilimlerin okutulduğu hem de devletin ideolojik birliğini korumayı amaçlayan kurumlardır.
Answer
Karahanlılar döneminde inşa edilen ribatların sadece askeri amaçlı olduğunu ve ticarete katkı sağlamadığını savunan seçenek yanlıştır.
Karahanlılar döneminde inşa edilen ribatlar, başlangıçta sınır boylarında askeri amaçlı (karakol) olarak kurulmuş olsa da, İslamiyet'in yayılması ve sınırların genişlemesiyle birlikte bu işlevlerini kaybetmiş; ticaret yolları üzerinde konaklama, dini eğitim ve haberleşme merkezlerine (kervansaraylara) dönüşmüştür. Dolayısıyla 'sadece askeri işlev görmüş' ifadesi tarihsel gelişimle çelişmektedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türk-İslam devletlerinde kurumların ve mimari yapıların çok fonksiyonlu (hibrit) yapısı.
Hints
1
Türk-İslam devletlerindeki yapılar genellikle tek bir amaca değil, sosyal ve ekonomik hayatın bütününe hizmet eder.
2
Karahanlılara özgü olan 'ribat' kavramının kervansaraylar ile olan bağını düşünün.
3
Ribatlar, sınır karakolu (askeri) özelliğini kaybedince tüccarların konakladığı ticari merkezlere dönüşmüştür.
Practice More
Selçuklu mimarisinde külliye yapıları ve bu yapıların içinde yer alan tabhane, arasta ve bedesten gibi birimlerin görevlerini inceleyebilirsiniz.
Alternative Method
Seçeneklerdeki bilim insanı-eser eşleştirmelerinin doğruluğundan eminseniz, mimari yapıların 'sadece' gibi kısıtlayıcı ifadelerle tanımlandığı seçeneklere odaklanarak sonuca gidebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s