Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Türkiye'nin jeolojik gelişimi sürecinde, günümüzde yüksek sıradağların bulunduğu alanların büyük bir kısmının geçmişte Tethys (Tetis) Denizi tabanında yer aldığı bilinmektedir. Toros Dağları'nın yüksek zirvelerinde denizel kabuklu fosillere rastlanması bu durumun en önemli kanıtlarından biridir. Bu denizel tortulların sıkışarak deniz yüzeyine çıkması ve Türkiye'nin ana dağ kuşaklarını oluşturması, temel olarak aşağıdaki dönem ve süreçlerin hangisiyle ilişkilidir?

  1. III.III. Jeolojik Zaman (Tersiyer) – Alp OrojeneziAnswer
  2. B
    I.I. Jeolojik Zaman (Paleozoyik) – Hersinyen Orojenezi
  3. C
    IV.IV. Jeolojik Zaman (Kuvaterner) – Epirojenez
  4. D
    II.II. Jeolojik Zaman (Mezozoyik) – Tortullaşma
  5. E
    III.III. Jeolojik Zaman (Tersiyer) – Volkanizma

Answer

III.III. Jeolojik Zaman (Tersiyer) döneminde gerçekleşen Alp Orojenezi süreci, Türkiye'nin ana dağ kuşaklarının deniz tabanından yükselerek oluşmasını sağlamıştır.
Toroslar ve Kuzey Anadolu Dağları, III.III. Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) Tetis Denizi tabanındaki tortulların kuzey ve güneydeki levhaların sıkıştırması sonucu kıvrılmasıyla (Alp Orojenezi) oluşmuştur. Bu yüzden yüksek zirvelerde denizel fosillere rastlanır.

Step-by-Step Solution

1
Verilen kanıtı (denizel fosil) analiz etme.
Yüksek dağlarda denizel fosil bulunması, bu alanların eskiden bir deniz (Tetis Denizi) tabanı olduğunu gösterir.
Denizel fosiller sadece su altındaki tortullaşma alanlarında oluşabilir.
2
Dağ oluşum sürecini (orojenez) belirleme.
Deniz tabanındaki tortulların yan basınçlarla kıvrılması orojenez (dağ oluşumu) sürecidir.
Türkiye, Alp-Himalaya kıvrım kuşağı üzerinde yer aldığı için en önemli dağ oluşumu Alp Orojenezi'dir.
3
Zaman eşleştirmesi yapma.
Alp Orojenezi'nin Türkiye'de en etkili olduğu dönem III.III. Jeolojik Zaman (Tersiyer) dönemidir.
Türkiye arazisi büyük ölçüde genç oluşumludur ve bu yapı Tersiyer'de şekillenmiştir.

Key Concept

Türkiye'nin dağ kuşaklarının (Toroslar ve Kuzey Anadolu Dağları) Alp Orojenezi ile III. Jeolojik Zaman'da oluşması.

Hints

1
Deniz tabanındaki tortulların yan basınçlarla yükselip dağ olması sürecine 'orojenez' denir.
2
Türkiye'nin kuzey ve güneyindeki genç sıradağlar hangi büyük dağ oluşum sisteminin bir parçasıdır?
3
Alp-Himalaya kıvrım sistemi Türkiye'de en şiddetli etkisini III.III. Jeolojik Zaman'da göstermiştir.

Practice More

Türkiye'deki masif arazilerin dağılışı ve bu arazilerin deprem riski ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question