Examkin

Question

Difficulty: Very hardTBMM'nin Genel Görev ve Yetkileri

1982 Anayasası’nda düzenlenen Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) görev ve yetkileri, bu yetkilerin kullanılma usulleri (kanun veya parlamento kararı) ve bu işlemler üzerindeki yargısal denetim imkânları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    TBMM’nin para basılmasına karar verme yetkisi bir kanunla, savaş ilanına karar verme yetkisi ise bir parlamento kararı ile icra edilir.
  2. 1982 Anayasası’nın 90. maddesi uyarınca, milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulan kanunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.Answer
  3. C
    TBMM üye tamsayısının 35\frac{3}{5} çoğunluğu ile kabul edilen genel ve özel af kanunları, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilebilir.
  4. D
    Bütçe Kanunu, TBMM tarafından kabul edildikten sonra Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilemeyen (veto edilemeyen) yegâne kanun türüdür.
  5. E
    TBMM’nin Kamu Başdenetçisini veya Hâkimler ve Savcılar Kurulu üyelerini seçmesi birer parlamento kararı niteliğindedir ve bu işlemler kural olarak yargısal denetim dışındadır.

Answer

Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulan kanunların yargısal denetime kapalı olduğu ifadesi yanlıştır; zira Anayasa'daki yasak kanun için değil, andlaşmanın kendisi içindir.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nın 90. maddesinde yer alan 'Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz' hükmü sadece andlaşma metinlerini kapsar. Meclis tarafından kabul edilen 'Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulma kanunu' ise bir iç hukuk işlemi olan kanun niteliğinde olduğundan, Anayasa Mahkemesi tarafından hem şekil hem de esas bakımından denetlenebilir.

Step-by-Step Solution

1
TBMM yetkilerinin hukuki formunu belirle
Para basma, Af ilanı, Andlaşma uygun bulma ve Bütçe 'kanun'dur; Savaş ilanı ve Seçimler 'parlamento kararı'dır.
Anayasa'da hangi işlemlerin kanunla yapılacağı açıkça belirtilmiştir.
2
Veto yetkisinin sınırlarını kontrol et
Cumhurbaşkanı sadece Bütçe Kanununu geri gönderemez (Madde 89).
Devlet işleyişinin durmaması için bütçe süreci özel olarak korunmuştur.
3
Yargısal denetim istisnalarını incele
Usulüne göre yürürlüğe girmiş 'andlaşma metinleri' denetlenemez ancak 'uygun bulma kanunu' denetlenebilir.
Andlaşmaların uluslararası bağlayıcılığı nedeniyle metinler korunurken, Meclis'in iradesi (kanun) denetime açıktır.

Key Concept

TBMM Yetkilerinde Kanun-Parlamento Kararı Ayrımı ve Yargısal Denetim Sınırları

Hints

1
Anayasa'nın 90. maddesindeki 'yargı yolu kapalılığı' andlaşmanın kendisine mi yoksa Meclis'in andlaşmayı uygun bulduğu kanuna mı yöneliktir?
2
Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisinin tek istisnası Bütçe Kanunu'dur. Diğer tüm kanunlar (Af kanunları dahil) geri gönderilebilir.
3
Parlamento kararları kural olarak denetlenmez. Sadece İçtüzük, Dokunulmazlığın kaldırılması ve Milletvekilliğinin düşmesi istisnadır. Kurumlara üye seçimi bu istisnalar arasında değildir.

Practice More

TBMM'nin üye tamsayısının salt çoğunluğu veya nitelikli çoğunluğu ile aldığı diğer kararları (Anayasa değişikliği, seçim yenileme vb.) gözden geçirin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

TBMM'nin Genel Görev ve Yetkileri

More questions from this topic