Question

Difficulty: Very hardİki Noktanın Kullanımı

Noktalama işaretlerinin işlevsel kullanımı, metnin anlamsal kurgusunu ve mantıksal hiyerarşisini belirleyen temel unsurlardan biridir. Özellikle iki noktanın (:) kullanım yerleri ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin büyük veya küçük harfle başlaması kuralı, üst düzey dil yetkinliği gerektiren alanlardandır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın kullanımı veya kendisinden sonraki ifadenin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Kültürel mirasın korunması sadece fiziksel yapıların onarımı değildir: Bu süreç, toplumsal bilincin ve tarihî hafızanın nesillere aktarılmasını da kapsar.
  2. B
    Modern bilimsel metodolojinin gelişiminde şu üç temel disiplin belirleyici olmuştur: fizik, kimya ve biyoloji.
  3. Toplumsal sözleşme teorisinin özü şu şekilde ifade edilebilir; bireylerin kendi güvenlikleri için bazı haklarını egemen bir güce devretmeleridir.Answer
  4. D
    Yazarın poetikasını ve dil anlayışını kavramak için şu cümlesine odaklanmak gerekir: 'Şiir, kelimelerle kurulmuş bir sessizlik kulesidir.'
  5. E
    Edebiyat araştırmalarında bazı türler dönemlerine göre farklılık gösterir: mesneviler, seyahatnameler ve halk hikâyeleri.

Answer

Toplumsal sözleşme teorisinin özünün açıklandığı cümlede noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.
Toplumsal sözleşme teorisinin açıklandığı cümlede 'ifade edilebilir' yükleminden sonra bir açıklama gelmektedir. Türk Dil Kurumu kuralları gereği, kendisiyle ilgili açıklama yapılacak cümlenin sonuna iki nokta (:) getirilmelidir. Ancak bu cümlede iki nokta yerine noktalı virgül (;) kullanılarak noktalama hatası yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anlam ilişkisini analiz etme
Cümlede 'şu şekilde ifade edilebilir' denilerek bir açıklama yapılacağı belirtilmiştir.
Açıklama veya örnekleme yapılacak yerlerde uygun noktalama işaretini belirlemek gerekir.
2
Noktalama işareti kuralını uygulama
TDK kurallarına göre kendisiyle ilgili açıklama verilecek cümlenin sonuna iki nokta (:) konur.
Noktalı virgül (;) sıralı cümleleri veya grupları ayırmak için kullanılır, açıklama başlatmak için kullanılmaz.
3
Yazım kurallarını kontrol etme
İki noktadan sonra gelen ifade tam bir cümle ise büyük, sadece örnek listesi ise küçük harfle başlamalıdır.
Hatalı seçenekte sadece işaret yanlışı değil, aynı zamanda bu işaretin işlevi de sorgulanmaktadır.

Key Concept

İki Noktanın Açıklama ve Örnekleme İşlevi

Hints

1
Cümlelerde 'şudur, şunlardır, şu şekilde' gibi ifadelerden sonra hangi işaretin gelmesi gerektiğini hatırlayın.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin tam bir cümle olup olmadığına bakarak büyük/küçük harf kullanımını kontrol edin.
3
Noktalı virgülün asla açıklama yapmak amacıyla kullanılmadığını, bu görevin iki noktaya ait olduğunu unutmayın.

Practice More

İki noktadan sonra gelen 'örnekleme' ve 'açıklama' farkını daha fazla örnekle pekiştirmek için TDK Yazım Kılavuzu'ndaki maddeleri inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Cümledeki noktalı işareti yerine 'yani' bağlacını koymayı deneyin; eğer anlamlı bir açıklama geliyorsa oraya iki nokta konulmalıdır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question