Examkin

Question

Difficulty: HardI. Göktürk Devleti

Kurucusu Bumin Kağan'ın 552552 yılında 'İl Kağan' unvanıyla Ötüken'de bağımsızlığını ilan etmesiyle kurulan I.I. Göktürk Devleti, Türk adını resmi bir devlet ismi olarak kullanan ilk siyasi yapıdır. Devletin batı kanadı yöneticisi İstemi Yabgu'nun, İpek Yolu ticaretini denetim altına almak ve bölgedeki ekonomik tıkanıklığı aşmak amacıyla yürüttüğü faaliyetler Türk diplomasi tarihinin en stratejik hamleleri olarak kabul edilir.

Buna göre, I.I. Göktürk Devleti'nin söz konusu diplomatik faaliyetleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İpek Yolu ticaretini kalıcı hale getirmek amacıyla Uygurlar gibi yerleşik hayata geçilerek ticaret kolonileri ve gümrük şehirleri inşa edilmiştir.
  2. Sasanîlerle iş birliği yapılarak Akhun (Eftalit) Devleti'ne son verilmiş; ardından Sasanîlerin İpek Yolu ticaretini engellemesi üzerine Bizans ile ittifak kurulmuştur.Answer
  3. C
    Türk tarihinde ilk kez yazılı hukuk kuralları (Töre) bu dönemde oluşturularak, Bizans ile yapılan ticaret antlaşmalarının hukuki temeli atılmıştır.
  4. D
    Bizans ile kurulan ittifakın temel amacı, İslamiyet'in Orta Asya'ya yayılmasını engellemek ve bölgedeki inanç birliğini korumaktır.
  5. E
    İpek Yolu kontrolünü sağlamak için Çin ile geniş kapsamlı bir gümrük birliği antlaşması imzalanarak Sasanî ve Bizans etkisi kırılmaya çalışılmıştır.

Answer

İstemi Yabgu döneminde İpek Yolu kontrolü için önce Sasanîlerle Akhunlara karşı, ardından Bizans ile Sasanîlere karşı kurulan stratejik ittifaklar doğru bilgidir.
İstemi Yabgu yönetimindeki Batı kanadı, Türk tarihinin ilk büyük diplomatik manevralarını gerçekleştirmiştir. Sasanîlerle yapılan ilk ittifak Akhunları ortadan kaldırmış, ancak Sasanîlerin İpek Yolu geçişlerini kapatması üzerine Bizans'a elçi (Maniakh) gönderilerek Türk-Bizans ittifakı kurulmuştur. Bu durum, ekonominin dış politikayı nasıl yönlendirdiğinin en açık kanıtıdır.

Step-by-Step Solution

1
I. Göktürk dış politikasının temel amacını belirle.
Temel amaç İpek Yolu ticaretini kontrol altına almak ve ekonomik refahı sağlamaktır.
Bozkır imparatorluklarının devamlılığı ticari gelirlerin denetimine bağlıdır.
2
Diplomatik süreçteki aktörleri ve sıralamayı analiz et.
Önce Göktürk + Sasanî ittifakı ile Akhunlar yıkılmış, ardından Göktürk + Bizans ittifakı ile Sasanîler zayıflatılmıştır.
Sasanîlerin Akhun topraklarını paylaşırken Türk tüccarlara engel çıkarması, dış politikada eksen kaymasına neden olmuştur.
3
Seçeneklerdeki kavram yanılgılarını ele.
Yerleşik yaşam (Uygurlar), yazılı hukuk (Uygurlar/II. Göktürk) ve dini temelli savaş (Cihat) gibi unsurlar bu dönemle uyuşmamaktadır.
Her Türk devletinin kendine has sosyo-kültürel ve kronolojik özellikleri vardır.

Key Concept

Konjonktürel İttifak ve Denge Siyaseti

Hints

1
İstemi Yabgu'nun Bizans'a gönderdiği heyetin başındaki ismi (Maniakh) ve bu elçiliğin İpek Yolu ile ilişkisini hatırlayın.

Practice More

İstemi Yabgu'nun başlattığı bu diplomatik süreçlerin II. Göktürk (Kutluk) Devleti döneminde Çin ile olan ilişkilerden nasıl ayrıldığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

I. Göktürk Devleti

More questions from this topic