Türkiye'nin Temmuz ayı deniz seviyesine indirgenmiş izoterm haritası incelendiğinde, izoterm eğrilerinin (eş sıcaklık eğrileri) denizler üzerinde güneye, karalar üzerinde ise kuzeye doğru kıvrıldığı (saptığı) görülür.
Bu durumun ortaya çıkmasındaki temel neden aşağıdakilerden hangisidir?
- AYükselti farklarının kıyı ve iç kesimler arasında belirgin farklılık göstermesi
- Kara ve denizlerin farklı ısınma özelliklerine sahip olmasıAnswer
- CEnlem etkisine bağlı olarak güneyden kuzeye doğru güneş ışınlarının geliş açısının daralması
- DDağların uzanış doğrultusunun denizel etkinin iç kesimlere girmesini engellemesi
- EBasra alçak basıncının Güneydoğu Anadolu'da sıcaklığı aşırı artırması
Answer
Kara ve denizlerin farklı ısınma özelliklerine sahip olması (denizellik ve karasallık etkisi)
Temmuz ayında Türkiye karaları, çevresindeki denizlere göre daha fazla ısınır. Bu durum, aynı enlem üzerinde karaların denizlerden daha sıcak olmasına yol açar. Bir izoterm eğrisi üzerindeki tüm noktalar aynı sıcaklıkta olmalıdır. Karalar daha sıcak olduğu için, eğri daha serin olan kuzeye doğru bükülerek aynı sıcaklık değerini korumaya çalışır. Denizler ise daha serin olduğu için eğri daha sıcak olan güneye doğru bükülür. Bu sapmanın temel nedeni kara ve denizlerin farklı ısınma özellikleridir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Denizellik ve Karasallık (Isınma Farkı)
Hints
1
Soruda haritanın 'indirgenmiş' olduğuna dikkat edin. Bu kelime bazı seçenekleri elemenize yardımcı olur.
2
Temmuz ayında bir deniz mi yoksa kara mı daha çabuk ısınır? Bu farkın sıcaklık haritasına nasıl yansıyacağını düşünün.
3
Eğer kara daha sıcaksa, aynı sıcaklığı bulmak için kara üzerinde daha soğuk olan kuzeye, deniz üzerinde ise daha sıcak olan güneye gitmeniz gerekir. Bu durum denizellik-karasallık ile açıklanır.
Practice More
Benzer bir analizi Ocak ayı izoterm haritası için yaparak denizlerin kışın neden kuzeye doğru saptığını inceleyebilirsiniz.
Alternative Method
Ocak ayı haritası ile kıyaslama yapabilirsiniz. Ocak ayında (kışın) denizler daha sıcak olduğu için sapma yönü tam tersine döner; bu da nedenin deniz-kara ısınma farkı olduğunu kanıtlar.
Estimated Time:1m 15s