Question

Difficulty: HardMısır'da Kurulan Türk-İslam Devletleri

Mısır coğrafyasında hüküm süren Türk-İslam devletlerinin (Tolunoğulları, Akşitler, Eyyubiler ve Memlükler) siyasi, sosyal ve idari yapıları incelendiğinde, aşağıdakilerden hangisi bu devletlerin tümü için söylenebilecek ortak bir özellik değildir?

  1. A
    Yönetici ve ordu teşkilatının Türk, halkın ise büyük oranda Arap kökenli olması
  2. Veraset sisteminde "Ülke hanedanın ortak malıdır" anlayışına dayalı saltanat sisteminin uygulanmasıAnswer
  3. C
    Kutsal topraklar olan Hicaz (Mekke ve Medine) bölgesinde egemenlik kurmaları
  4. D
    Sosyal devlet anlayışı gereği halkın refahı için hastane (Maristan) ve vakıf eserleri inşa etmeleri
  5. E
    Abbasi halifeliği ile siyasi veya dini düzlemde yakın ilişkiler içerisinde bulunmaları

Answer

Veraset sisteminde 'Ülke hanedanın ortak malıdır' anlayışına dayalı saltanat sisteminin uygulanması özelliği bu devletlerin tamamı için ortak değildir; Memlükler bu konuda bir istisnadır.
Mısır'da kurulan devletlerden Tolunoğulları, Akşitler ve Eyyubiler geleneksel Türk veraset sistemi olan 'ülke hanedanın ortak malıdır' ilkesini ve saltanatı benimsemişken; Memlükler bu sistemin dışına çıkarak 'en güçlü emirin başa geçmesi' usulünü uygulamıştır. Bu durum Memlüklerde taht kavgalarını artırmış ancak her zaman yetenekli komutanların başa geçmesini sağlayarak devletin uzun süre Moğol ve Haçlı baskısına direnmesine olanak tanımıştır.

Step-by-Step Solution

1
Devletlerin veraset yapılarını karşılaştırın.
Tolunoğulları, Akşitler ve Eyyubilerde yönetim babadan oğula geçen bir hanedan yapısına (saltanat) dayanırken, Memlüklerde 'en güçlü emirin sultan olması' kuralı geçerlidir.
Memlüklerdeki bu liyakat esaslı sistem, onları diğer Türk-İslam devletlerinden ayıran en belirgin idari farktır.
2
Etnik ve sosyal yapıları değerlendirin.
Dört devletin de ortak özelliği; yöneticilerin Türk, halkın ise yerli Arap kökenli olmasıdır.
Mısır'ın fethi sonrası kurulan bu devletlerin tamamı aynı sosyolojik zemin üzerinde yükselmiştir.
3
Coğrafi hakimiyet alanlarını kontrol edin.
Dört devlet de Hicaz bölgesini (Mekke-Medine) kontrolü altına almıştır.
Mısır'a hakim olan güç, stratejik ve dini öneminden dolayı doğal bir sonuç olarak Hicaz bölgesine de yönelmiştir.

Key Concept

Memlük Veraset Sistemi Farklılığı

Hints

1
Mısır'da kurulan devletlerin çoğu kısa ömürlüdür ancak biri yönetim sistemi sayesinde çok daha uzun süre ve dirençli bir şekilde ayakta kalmıştır.
2
Türk devletlerinde genellikle 'saltanat' (babadan oğula geçiş) varken, Memlüklerde sultanın belirlenme süreci ordudaki liyakata dayanır.
3
Memlük Devleti'nde tek bir hanedan yoktur; farklı kökenlerden gelen emirler sultanlık yapabilmiştir. Bu durum hangisinin ortak olmadığını gösterir?

Practice More

Memlüklerin bu benzersiz veraset sisteminin Moğolları (Ayn Calut) durdurmadaki başarısı ile olan ilişkisini analiz eden bir soruya geçebilirsiniz.

Alternative Method

Devletlerin yıkılış sebeplerine odaklanabilirsiniz. Tolunoğulları ve Akşitler etnik kopukluk nedeniyle hızlı yıkılırken, Memlüklerin yıkılışı etnik değil, Osmanlı gibi dış bir gücün müdahalesi ve veraset sistemlerinin getirdiği iç dinamiklerle ilgilidir.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question