Türkiye'nin Akdeniz kıyı kuşağında yer alan Teke ve Taşeli platoları, genel olarak "karstik oluşumlu platolar" kategorisinde birlikte değerlendirilir. Her iki plato da benzer litolojik (kalker) yapıya ve iklim özelliklerine sahip olmasına rağmen; Taşeli Platosu'nun, Teke Platosu'na kıyasla çok daha parçalanmış, derin kanyonlarla yarılmış ve ulaşım ağlarının kurulmasına daha az elverişli bir morfoloji sergilemesi dikkat çekicidir. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Göksu Nehri ve kollarının platoyu derince yararak aşındırması ve kanyon vadi sayısının fazla olmasıAnswer
- BTeke Platosu'nun ortalama yükseltisinin Taşeli Platosu'ndan daha fazla olması nedeniyle karstik erimenin yavaşlaması
- CTaşeli Platosu'nun litolojik yapısında jips (alçı taşı) oranının kalkerden daha fazla olması
- DTeke Platosu'nun dağların uzanış doğrultusuna paralel bir aşınım yüzeyi üzerinde bulunması
- ETaşeli Platosu'ndaki karstik şekillerin sadece polye ve dolin gibi çukurluklarla sınırlı kalması
Answer
Doğru cevap, Göksu Nehri ve kollarının Taşeli Platosu'nu derince yararak aşındırması ve bölgede kanyon vadi sayısının fazla olmasıdır.
Doğru cevap olan seçenek, Taşeli Platosu'nun morfolojik karakterini belirleyen en temel unsuru açıklar. Taşeli Platosu, Göksu Nehri ve onun kolları tarafından çok kuvvetli bir şekilde parçalanmıştır. Bu akarsu sistemi, kalker tabakalarını derince yararak çok sayıda kanyon vadi oluşturmuş, bu da platonun yüzeyini bir bütün olmaktan çıkarıp engebeli bir yapıya dönüştürmüştür. Teke Platosu ise Taşeli'ne kıyasla daha geniş düzlükleri bünyesinde barındıran bir yapı sergiler.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Karstik platolarda morfolojik farklılıklar ve akarsu aşındırmasının etkisi
Hints
1
Bir platonun yüzeyinin 'parçalanmış' ve 'engebeli' olması, genellikle üzerinde etkili olan akarsuların aşındırma gücüyle ilgilidir.
2
Akdeniz Bölgesi'nin en önemli akarsularından biri olan ve Taşeli Platosu'nu boydan boya kat eden nehri hatırlayın.
3
Göksu Nehri'nin oluşturduğu derin kanyonlar, Taşeli Platosu'nu Türkiye'nin ulaşımı en zor ve seyrek nüfuslu alanlarından biri haline getirmiştir.
Practice More
Karstik platoların ekonomik faaliyetlerini (kıl keçisi yetiştiriciliği vb.) bu fiziksel engellerle ilişkilendirerek tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s