Question

Difficulty: HardTürkiye'de Bitki Örtüsü: Çalı Formasyonu

Türkiye'de bitki coğrafyası açısından çalı formasyonları; hem iklimsel zorunluluklar hem de primer bitki örtüsünün sekonder bir sürece girmesiyle (tahribat) şekillenmektedir. Bu toplulukların ekolojik adaptasyon yetenekleri, yayılım gösterdikleri bölgenin su bilançosu ve sıcaklık değerleriyle uyumludur.

Buna göre;

I. Terlemeyi azaltmak amacıyla yaprak yüzeylerinin dar, sert veya cilalı bir tabaka (kütikula) ile kaplı olması
II. Nemli iklim bölgesinde orman tahribiyle oluşması ve bünyesinde geniş yapraklı/kışın yaprak döken türleri barındırması
III. Makilerin tahribi sonucu ortaya çıkan, tür çeşitliliği az ve boyları genellikle 5050 cm'yi geçmeyen topluluklar olması

yukarıda verilen özelliklerin ait olduğu çalı formasyonları aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. Maki - Psödomaki - GarigAnswer
  2. B
    Psödomaki - Maki - Garig
  3. C
    Maki - Garig - Psödomaki
  4. D
    Garig - Psödomaki - Maki
  5. E
    Psödomaki - Garig - Maki

Answer

Verilen özellikler sırasıyla Maki, Psödomaki ve Garig formasyonlarına aittir.
Doğru yanıt olan seçenek, çalı formasyonlarını hem morfolojik (kütikula tabakası) hem de süksesyonel (orman veya maki tahribi) süreçlerine göre hatasız bir şekilde sıralamıştır. İlk madde maki türlerinin karakteristik kuraklık direncini, ikinci madde psödomakilerin nemli bölge kökenini, üçüncü madde ise gariglerin makiden sonraki ikincil yıkım evresini temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Birinci öncülün analiz edilmesi
I. maddedeki kütikula (cilalı tabaka) ve sert yaprak yapısı, Akdeniz iklimindeki yaz kuraklığına karşı terlemeyi kontrol etmek için maki türlerinin geliştirdiği bir adaptasyondur.
Maki elemanları (zeytin, zakkum, mersin vb.) sklerofil (sert yapraklı) karakterdedir.
2
İkinci öncülün analiz edilmesi
II. maddedeki nemli bölge orman tahribi ve kışın yaprak döken tür varlığı, Karadeniz kıyı kuşağındaki 'yalancı maki' olarak da bilinen psödomakileri tanımlar.
Psödomakiler (fındık, üvez vb.), makilerden farklı olarak kışın yaprak döken geniş yapraklı türleri de bünyesinde barındırır.
3
Üçüncü öncülün analiz edilmesi
III. maddede belirtilen makilerin tahribiyle oluşan, 5050 cm'den kısa ve tür çeşitliliği az olan topluluk garig (frigana) formasyonudur.
Garigler (lavanta, kekik vb.), maki örtüsünün yok edildiği ve toprağın inceldiği en aşırı tahribat sahalarında görülür.
4
Sentez ve sıralama
I-Maki, II-Psödomaki, III-Garig eşleşmesi doğrulanır.
Ekolojik özellikler ve oluşum süreçleri bu sırayla örtüşmektedir.

Key Concept

Türkiye'deki çalı formasyonlarının (Maki, Garig, Psödomaki) ekolojik özellikleri ve oluşum aşamaları arasındaki farklar.

Hints

1
Cilalı ve sert yaprakların hangi iklimdeki kuraklığa karşı bir önlem olduğunu düşünün.
2
Karadeniz'deki çalı topluluklarının (yalancı maki) Akdeniz'dekilerden en büyük farkı, kışın yapraklarını dökebilen türleri içermesidir.
3
Formasyonların boy sırası genellikle Maki > Psödomaki > Garig şeklindedir ve garigler en cılız olanlardır.

Practice More

Maki türlerinin (zeytin, zakkum, sandal, defne) ve garig türlerinin (lavanta, kekik, yasemin) listesini ezberlemek, tür bazlı sorularda hız kazandıracaktır.

Alternative Method

Formasyonları 'tahribat şiddetine' göre sıralayarak da çözebilirsiniz: Orman -> Maki -> Garig. Psödomaki ise bu zincirin dışında, farklı bir iklim bölgesindeki (Karadeniz) paralel tahribat ürünüdür.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question