Question

Difficulty: MediumTürk-İslam Devletlerinde Hukuk ve Ordu

Türk-İslam devletlerinde yönetim anlayışı, adaletin mülkün temeli olduğu prensibi üzerine inşa edilmiştir. Bu doğrultuda oluşturulan hukuk ve ordu teşkilatları, devletin hem toplumsal düzenini hem de merkezi otoritesini korumada birbirini tamamlayan unsurlar olarak yapılandırılmıştır.

Buna göre, Türk-İslam devletlerinde hukuk ve ordu teşkilatının özellikleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Şer'i yargı sisteminin en üst temsilcisi olan ve bütün kadıların atama ile denetim süreçlerini yürüten görevli Kadıülkudat'tır.
  2. B
    Örfi hukuk kuralları oluşturulurken Türk töresinin esasları ile hükümdarın yasama yetkisine dayalı olarak çıkardığı emirler temel alınmıştır.
  3. C
    Ordunun adalet işlerini yürütmek, askeri davalara bakmak ve seferler sırasında disiplini sağlamak amacıyla Kadı-i Leşker makamı oluşturulmuştur.
  4. İkta sistemiyle yetiştirilen atlı askerler (Sipahiyan), hazineden doğrudan 'biştegâni' adı verilen maaş alan ve her an hükümdarın yanında bulunan merkez ordusu unsurlarıdır.Answer
  5. E
    Halkın şikâyetlerinin dinlendiği, yüksek devlet görevlilerinin yargılandığı ve ağır siyasi suçların karara bağlandığı en üst yargı organı Divan-ı Mezalim'dir.

Answer

İkta sistemiyle yetiştirilen atlı askerlerin (Sipahiyan) hazineden maaş alan merkez ordusu unsurları olduğu bilgisi yanlıştır; çünkü bu askerler eyaletlerde bulunur ve toprak gelirleriyle geçinirler.
İkta askerleri (Sipahiyan), Türk-İslam devletlerinde eyalet ordusunu oluşturur. Bu askerler barış zamanında bulundukları bölgenin güvenliğini sağlar ve tarımsal üretimi denetlerler. Ekonomik olarak ise merkezi hazineden maaş (biştegâni) almazlar; bunun yerine 'İkta' adı verilen toprak sisteminden elde edilen vergi gelirleriyle masraflarını karşılarlar. Maaş alan ve doğrudan hükümdara bağlı olan merkez birlikleri ise 'Gulam-ı Saray' ve 'Hassa Ordusu'dur.

Step-by-Step Solution

1
Hukuk sistemindeki temel görevlileri analiz et.
Kadıülkudat şer'i hukukun, Emir-i Dad ise örfi hukukun başıdır. Kadı-i Leşker ise askeri davalara bakmakla görevlidir.
Hukuk teşkilatının uzmanlaşmış kollara ayrıldığını doğrulamak gerekir.
2
Ordu teşkilatındaki birimlerin ekonomik kaynaklarını ve konumlarını karşılaştır.
Gulam-ı Saray ve Hassa Ordusu merkezde bulunur ve 'biştegâni' (maaş) alır. Sipahiyan (İkta askerleri) ise eyaletlerde bulunur ve toprak geliriyle beslenir.
Merkez ordusu ile eyalet ordusu arasındaki temel farkları (finansman ve yerleşim) tespit etmek için bu ayrım kritiktir.
3
Yanlış olan yargıyı belirle.
Eyalet askeri olan Sipahiyan'ın, merkez ordusu (Gulam) özellikleri ile tanımlandığı seçenek yanlıştır.
İkta sisteminin temel çalışma prensibi hazineye yük olmadan asker yetiştirmektir.

Key Concept

Türk-İslam Devletlerinde Ordu ve Hukuk Teşkilatının Yapısı

Practice More

İkta sisteminin toprak yönetimi, ordu ve vergi toplama arasındaki bağını pekiştirmek için Büyük Selçuklu Devleti'ndeki Nizâmülmülk'ün bu konudaki düzenlemelerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question