Question

Difficulty: MediumTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Türkiye’nin iklim özelliklerini etkileyen faktörler göz önüne alındığında; kış mevsiminde Karadeniz kıyısındaki bir kentin (örneğin Trabzon), İç Anadolu’daki bir kentten (örneğin Sivas) daha sıcak olması enlem-sıcaklık ilişkisine ters düşmektedir.

Bu durumun ortaya çıkmasında;

I. Denizellik
II. Yükselti
III. Bakı

faktörlerinden hangileri temel etkendir?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IIAnswer
  4. D
    I ve III
  5. E
    I, II ve III

Answer

Denizellik ve Yükselti (I ve II)
Doğru seçenek olan denizellik ve yükselti faktörleri, Trabzon ve Sivas arasındaki sıcaklık farkının temel nedenidir. Trabzon'un deniz seviyesinde ve deniz etkisine açık olması kışın ılıman geçmesini sağlarken; Sivas'ın denizden uzak, karasal ve yüksek bir konumda olması kışın çok daha soğuk olmasına yol açar. Bu durum, 'kuzeye gidildikçe sıcaklık azalır' kuralını bozduğu için özel konumun enlem etkisinden daha baskın olduğunu kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Enlem-sıcaklık ilişkisini analiz et.
Normalde Türkiye'de güneydeki kentlerin (Sivas) kuzeydeki kentlerden (Trabzon) daha sıcak olması beklenir.
Ekvator'a yakın yerlerin güneş ışınlarını daha büyük açıyla alması.
2
Trabzon'un kış şartlarını değerlendir.
Trabzon deniz kıyısındadır ve nem oranı yüksektir.
Denizellik, kışın aşırı soğumayı engelleyerek kış ılıklığı sağlar.
3
Sivas'ın kış şartlarını ve yükseltisini değerlendir.
Sivas denizden uzak (karasal) ve ortalama 12001200 metrenin üzerinde bir yükseltiye sahiptir.
Yükselti arttıkça sıcaklık her 200200 metrede yaklaşık 1C1^{\circ}C azalır ve nem azlığı soğumayı hızlandırır.
4
Bakı etkisini ele.
Bakı, dağların güneşe bakan yamaçlarının daha sıcak olmasıdır.
Bakı etkisi iki farklı enlemdeki kentin genel sıcaklık farkını değil, aynı dağın iki yamacı arasındaki farkı doğrudan etkiler.

Key Concept

Özel konumun (Denizellik, Karasallık, Yükselti) enlem etkisini gölgelemesi.

Hints

1
Enlem kuralına göre güneydeki bir ilin daha sıcak olması gerekirken neden kuzeydeki Trabzon daha sıcaktır?
2
Denizin nemli havası kışın ısı kaybını önlerken, yüksek ve karasal yerlerde ısı kaybı (ışıma) fazladır.
3
Özel konumun iki temel bileşeni olan 'denize yakınlık' ve 'yükseklik farkı'na odaklanın.

Practice More

İndirgenmiş sıcaklık haritalarında yükselti etkisinin yok sayıldığını hatırlayarak bu soruyu tekrar yorumlayın.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question