Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Ovaları

Türkiye'nin yer şekilleri çeşitliliği, ovaların da farklı jeolojik ve jeomorfolojik süreçlerle oluşmasına zemin hazırlamıştır. Kireç taşı (kalker) gibi kolay eriyebilen kayaçların bulunduğu alanlarda 'Karstik Ovalar' (polye) oluşurken; akarsuların denize döküldüğü yerlerde taşıdıkları alüvyonları biriktirmesiyle 'Delta Ovaları' meydana gelir. Buna göre, aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilen ovalar sırasıyla Karstik Ova ve Delta Ovası örnekleridir?

  1. Elmalı - ÇarşambaAnswer
  2. B
    Pasinler - Bafra
  3. C
    Tefenni - Konya
  4. D
    Muğla - Antalya
  5. E
    Iğdır - Silifke

Answer

Elmalı ovası karstik, Çarşamba ovası ise delta kökenli bir ovadır.
Karstik ovalar (polye), Batı Toroslar'da yoğunlaşan ve kalkerli arazinin çözünmesiyle oluşan ovalardır (örneğin: Elmalı). Delta ovaları ise akarsuların taşıdığı alüvyonları sığ kıyılarda biriktirmesiyle oluşur (örneğin: Çarşamba). Bu iki örnek sırasıyla verilen tanıma tam olarak uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Karstik ovaların (polye) belirlenmesi.
Türkiye'de karstik ovalar genellikle Batı Toroslar'da (Teke-Taşeli yöresi) toplanmıştır. Yaygın olarak TAKKETAKKE (Tavas, Acıpayam, Korkuteli, Kestel, Elmalı) şeklinde kodlanır.
Karstik süreçler kalker, jips gibi eriyebilen kayaçların yoğun olduğu yerlerde etkilidir.
2
Delta ovalarının oluşum şartlarının ve örneklerinin hatırlanması.
Delta oluşumu için kıta sahanlığının geniş olması, kıyıda güçlü akıntı/gelgit olmaması ve akarsuyun bol alüvyon taşıması gerekir. Çarşamba, Bafra, Çukurova ve Silifke başlıca örneklerdir.
Delta ovaları akarsu biriktirme faaliyetinin deniz içindeki sonucudur.
3
Seçeneklerin eşleştirilmesi.
Elmalı 'Karstik Ova' grubuna, Çarşamba ise 'Delta Ovası' grubuna tam uyum sağlar.
Verilen sıralamaya göre her iki ovanın da doğru sınıflandırıldığı tek seçenek budur.

Key Concept

Türkiye'deki ovaların oluşum türlerine göre sınıflandırılması (Karstik, Delta, Tektonik).

Hints

1
Karstik ovalar için özellikle Batı Toroslar'da yer alan 'TAKKE' kodlamasındaki ovaları arayın.
2
Delta ovaları akarsuların denize döküldüğü yerlerdeki biriktirme şekilleridir; Karadeniz kıyısında Yeşilırmak ve Kızılırmak'ın oluşturduğu büyük deltalar vardır.
3
Elmalı Ovası bir polye (karstik çukur), Çarşamba Ovası ise Yeşilırmak'ın biriktirme yaptığı bir deltadır.

Practice More

Diğer ova türü olan 'Tektonik Ovalar'ın genellikle fay hatlarını (KAF, DAF, BAF) takip ettiğini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Ovaları bölgelerine göre ayırarak da gidebilirsiniz. Karstik ovalar yoğun olarak Akdeniz (Teke-Taşeli) yöresindeyken, deltalara büyük nehirlerin denize ulaştığı kıyı kuşaklarında rastlanır.
Estimated Time:50s
Rate this question