Question

Difficulty: HardHukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

Bir mülkiyet davasını yürüten hâkim, uyuşmazlık konusu olan ilk hususta kanun yapıcının bilinçli bir eksiklik bıraktığını; kararı 'olayın özelliklerine' ve 'nasfet' (hakkaniyet) kurallarına göre şekillendirmesi için kendisine bir hareket alanı tanındığını görmüştür. Aynı davanın bir diğer boyutunda ise uyuşmazlığın çözümü için hem yazılı hukuk kuralları hem de örf ve adet kuralları tamamen sessiz kalmaktadır.

Bu iki ayrı durumu niteleyen hukuki kavramlar ve hâkimin bu süreçlerdeki konumu aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

  1. Kural içi boşluk (Takdir yetkisi) - Hukuk boşluğu (Hukuk yaratma)Answer
  2. B
    Kanun boşluğu (Hukuk yaratma) - Örtülü boşluk (Takdir yetkisi)
  3. C
    Kural dışı boşluk (Kıyas yolu) - Kural içi boşluk (Hukuk yaratma)
  4. D
    Teknik boşluk (Atıf yolu) - Açık boşluk (Kıyas yolu)
  5. E
    Örtülü boşluk (Teleolojik redüksiyon) - Hukuk boşluğu (Takdir yetkisi)

Answer

İncelemedeki ilk durum kural içi boşluk ve takdir yetkisi, ikinci durum ise hukuk boşluğu ve hukuk yaratmadır.
Doğru yanıt olan seçenek, senaryodaki her iki durumu da hukuki terminolojiye uygun olarak eşleştirir. İlk durumda kanun koyucunun 'hakkaniyet' (nasfet) vurgusuyla alanı bilinçli olarak hâkime bırakması 'kural içi boşluk'tur ve hâkim burada 'takdir yetkisini' kullanır. İkinci durumda hem mevzuatın hem de örf-adetin sessiz kalması 'hukuk boşluğu'dur ve bu durumda hâkim TMK m. 1 uyarınca 'hukuk yaratma' yetkisini kullanır.

Step-by-Step Solution

1
İlk uyuşmazlık konusunun analiz edilmesi
Kural içi boşluk tespiti
Kanun koyucunun 'hakkaniyet' veya 'olayın özellikleri' diyerek bilinçli boşluk bırakması, hâkime takdir yetkisi tanıyan kural içi boşluktur.
2
İkinci uyuşmazlık konusunun analiz edilmesi
Hukuk boşluğu tespiti
Uyuşmazlığın çözümü için hem yazılı (kanun) hem de yazısız (örf/adet) kaynaklarda hiçbir hüküm bulunmaması durumu hukuk boşluğu olarak tanımlanır.
3
Hâkimin yetkilerinin belirlenmesi
Takdir yetkisi ve Hukuk yaratma
Hâkim, kural içi boşlukta takdir yetkisini kullanırken; hukuk boşluğunda kendisi kanun koyucuymuş gibi hareket ederek hukuk yaratır.

Key Concept

Hukuk boşluğu ile kanun boşluğu arasındaki hiyerarşik fark ve hâkimin bu boşlukları doldurma yetkileri.

Hints

1
Hâkimin önüne gelen meselede önce yazılı, sonra yazısız kaynaklara bakması gerektiğini, her ikisi de yoksa ortaya çıkan boşluğun ismini düşünün.

Practice More

Gerçek boşluk (açık boşluk) ile gerçek olmayan boşluk (örtülü boşluk) arasındaki farkları çalışarak bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question