Examkin

Question

Difficulty: HardSes Bilgisi

Ayrılık vaktidir şimdi bu sessiz limanda,
Ruhum hüzünlü bir şarkıyı söylüyor.
Yüreğin sızısı her an derinleştiğinde,
Gönül kadere boyun eğip bekliyor.

Bu dizelerde aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. D
    Ünlü daralması
  5. Ünsüz türemesiAnswer

Answer

Dizelerde ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi ve ünlü daralması örnekleri bulunurken, ünsüz türemesi örneği yer almamaktadır.
Dizeler dikkatle incelendiğinde; 'ayrılık' ve 'vaktidir' kelimelerinde ünlü düşmesi, 'yüreğin' ve 'derinleştiğinde' kelimelerinde ünsüz yumuşaması, 'derinleştiğinde' kelimesinin ekinde ünsüz benzeşmesi, 'söylüyor' ve 'bekliyor' kelimelerinde ise ünlü daralması tespit edilmektedir. Ancak metnin hiçbir yerinde ünsüz türemesi (örneğin: hissetmek, sırrı, hakkı) bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Ünlü düşmesini tespit etme
Ayrılık (ayır-ıl-ık) ve vaktidir (vakit-i) kelimelerinde orta hece ünlüsü düşmüştür.
Kelime türetilirken veya ek alırken gerçekleşen ses olaylarını bulmak için kelime köklerine inilmelidir.
2
Ünsüz yumuşamasını tespit etme
Yüreğin (yürek-in) ve derinleştiğinde (-dik-i) sözcüklerinde sert ünsüzler (k) yumuşamıştır.
Ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde p, ç, t, k seslerinin b, c, d, g/ğ seslerine dönüşüp dönüşmediği kontrol edilmelidir.
3
Ünsüz benzeşmesini tespit etme
Derinleştiğinde (derinleş-dik -> derinleş-tik) kelimesinde ek başındaki yumuşak ünsüz sertleşmiştir.
Sert ünsüzle biten bir kelimeye yumuşak ünsüzle (c, d, g) başlayan bir ek geldiğinde benzeşme oluşur.
4
Ünlü daralmasını tespit etme
Söylüyor (söyle-yor) ve bekliyor (bekle-yor) kelimelerindeki 'e' sesleri 'ü' ve 'i'ye dönüşmüştür.
-yor eki kendinden önceki geniş ünlüleri (a, e) daraltır.
5
Ünsüz türemesini kontrol etme
Dizelerde ünsüz türemesi (gemination) yoktur.
'Sessiz' kelimesi kök ve ekten (ses-siz) ibarettir; burada bir türeme değil, ekin kendi ünsüzü mevcuttur.

Key Concept

Karma Ses Olayları Analizi

Practice More

Ünsüz türemesi ile ekin kendi ünsüzünün yan yana gelmesi (sessiz, bencil, hissiz gibi) arasındaki farkı pekiştirmek için ek-kök ayrımı soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Ses Bilgisi

More questions from this topic