Question

Difficulty: EasyErozyon ve Heyelan

Türkiye'de yer şekillerinin oluşumunda ve değişmesinde etkili olan dış kuvvetlerden biri de kütle hareketleridir. Bu hareketler içerisinde can ve mal kayıplarına en çok yol açanı heyelanlardır. Heyelanların Türkiye'deki dağılımına bakıldığında, en fazla Karadeniz Bölgesi'nde yoğunlaştığı görülmektedir.

Buna göre, Karadeniz Bölgesi'nde heyelan olaylarının görülme sıklığının diğer bölgelere göre daha yüksek olmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi temel faktörlerden biridir?

  1. Eğimli yamaçlarda killi tabakaların bol yağış ve kar erimeleriyle suya doyarak kayganlaşmasıAnswer
  2. B
    Bitki örtüsünün cılız olması nedeniyle toprağın rüzgar erozyonuna karşı savunmasız kalması
  3. C
    Karstik arazilerde yer altı sularının etkisiyle oluşan lapyaların yamaç dengesini bozması
  4. D
    Nadas tarımının yaygın uygulanması sonucunda toprağın üst tabakasının süpürülmesi
  5. E
    Akarsuların taşıdığı alüvyonları kıyıda biriktirerek geniş delta ovaları oluşturması

Answer

Heyelan riskinin yüksek olmasındaki temel etken, eğimli yamaçlardaki killi tabakaların bol yağışla suya doyarak kayganlaşmasıdır.
Heyelan oluşumu için en kritik üçlü; dik bir yamaç (eğim), suyu emerek ağırlaşan ve kayganlaşan bir yapı (kil) ve bu süreci başlatan tetikleyici faktör olan sudur (yağış/kar erimesi). Karadeniz Bölgesi bu üç şartın bir arada en fazla görüldüğü yerdir.

Step-by-Step Solution

1
Heyelan kavramını tanımla.
Heyelan, toprağın üst tabakasının altındaki ana kaya ile birlikte eğim doğrultusunda kaymasıdır.
Erozyonla (sadece üst tabakanın süpürülmesi) farkını anlamak için gereklidir.
2
Karadeniz Bölgesi'nin fiziksel özelliklerini analiz et.
Bölge oldukça eğimlidir, yağış miktarı yüksektir ve killi (geçirimsiz) toprak yapısı yaygındır.
Heyelanı tetikleyen ana unsurların bölgedeki varlığını tespit etmek için.
3
Seçenekleri karşılaştır.
Doğru seçenek olan eğim, kil ve yağış üçlüsü, heyelanın temel mekanizmasını açıklar.
Çeldirici olan erozyon veya karstik süreçleri elemek için.

Key Concept

Heyelan Oluşum Faktörleri

Practice More

Erozyonu önlemek için kullanılan teraslama yönteminin heyelan üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question