Türkiye'nin yer şekillerinin oluşumunda en geniş etki alanına sahip olan dış kuvvet akarsulardır. Akarsular, geçtikleri arazinin eğimine, debisine ve jeolojik yapısına bağlı olarak aşındırma veya biriktirme süreçleriyle çeşitli şekiller meydana getirirler.
Aşağıdaki tabloda bazı akarsu yer şekilleri ve bu şekillerin oluşum süreçleri eşleştirilmiştir:
| Yer Şekli | Oluşum Süreci |
|---|---|
| I. Peneplen (Yontukdüz) | Akarsu Aşındırması |
| II. Peri Bacası | Akarsu ve Sel Suyu Aşındırması |
| III. Birikinti Konisi | Akarsu Biriktirmesi |
| IV. Taban Seviyesi Ovası | Akarsu Biriktirmesi |
| V. Seki (Taraça) | Sadece Akarsu Biriktirmesi |
Tablodaki eşleştirmelerden hangisinde bir bilgi yanlışı yapılmıştır?
- AI
- BII
- CIII
- DIV
- VAnswer
Answer
Tabloda V numaralı eşleştirmede belirtilen Seki (Taraça), sadece biriktirme değil, akarsuyun yatağını tekrar derine aşındırmasıyla oluşan karma bir şekildir.
Seki (taraça) oluşumunda, akarsuyun önceden biriktirme yaptığı vadi tabanını, arazinin yükselmesi (epirojenez) sonucu tekrar derine doğru aşındırması etkilidir. Bu durum basamaklı bir yapı oluşturur ve hem aşındırma hem de biriktirme süreçlerini içerdiği için 'karma oluşumlu' bir şekil olarak kabul edilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Karma Oluşumlu Akarsu Şekilleri (Menderes ve Seki)
Hints
1
Bazı akarsu şekilleri hem aşındırma hem de biriktirme süreçlerini bir arada barındırır.
2
Menderes ve Seki, Türkiye'de görülen karma oluşumlu akarsu şekilleridir.
3
Seki oluşumunda arazinin yükselmesiyle akarsuyun yatağını tekrar 'derine aşındırması' temel kuraldır.
Practice More
Menderes oluşumunda hangi süreçlerin (çarpak/yığınak) aşındırma ve biriktirmeye karşılık geldiğini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s