Question

Difficulty: HardTürkiye'de Bitki Örtüsü: Ot Formasyonu

Türkiye vejetasyon coğrafyasında ot formasyonlarının dağılışı; iklimsel özellikler, yükselti ve beşerî müdahaleler gibi faktörlerin karmaşık etkileşimi sonucunda şekillenmektedir. Bir araştırmacı, Türkiye'nin farklı bölgelerinde yaptığı arazi çalışmalarında şu gözlemleri kaydetmiştir:

Gözlem NoEkolojik Koşullar ve GörünümKarakteristik Türler
IYarı kurak sahalarda, ilkbahar yağışlarıyla yeşerip yazın sararan kısa boylu ot toplulukları.Geven, Yavşan otu, Çoban yastığı
IIYüksek dağ kuşaklarında, orman üst sınırından sonra başlayan ve düşük sıcaklıklara uyumlu gür otlar.Alpin çayırlar, Kardelen, Taşkıran
IIINemli bölgelerde meşe veya karaçam ormanlarının tahribiyle ortaya çıkan, bozkır türlerini de içeren otsu örtü.Gelincik, Sığır kuyruğu, Yavşan otu

Bu gözlemlere ve Türkiye'nin bitki coğrafyası özelliklerine dayanarak yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    I numaralı bitki topluluğunun geniş yer kapladığı sahalarda, iklim koşullarına bağlı olarak küçükbaş hayvancılık temel ekonomik faaliyettir.
  2. B
    II numaralı topluluk, Türkiye'de yükselti faktörünün bir sonucu olarak Erzurum-Kars platoları ve yüksek dağ zirvelerinde alpin kuşakta görülür.
  3. C
    III numaralı gözlemde belirtilen topluluk, 'antropojen bozkır' olarak adlandırılır ve oluşumunda doğal süreçlerden ziyade insan müdahalesi etkilidir.
  4. I ve III numaralı toplulukların benzer bitki türlerini içermesi, her iki alanın da mutlak suretle yarı kurak step iklimi özelliklerine sahip olduğunu kanıtlar.Answer
  5. E
    II numaralı topluluğun bulunduğu alanlarda vejetasyonun yaz boyunca yeşil kalmasını sağlayan temel faktör yaz yağışlarının varlığıdır.

Answer

Bitki türlerinin benzemesi, alanların her zaman aynı iklim tipine sahip olduğunu kanıtlamaz; çünkü antropojen bozkırlar beşerî tahribat sonucu daha nemli sahalarda da oluşabilir.
Doğal bozkırlar ve antropojen bozkırlar benzer bitki türlerini barındırsa da oluşum nedenleri farklıdır. Antropojen bozkırlar, orman yetişmesine uygun nemliliğe sahip olan sahalarda (örneğin Batı Anadolu'nun iç kesimleri veya Ergene Havzası) ormanların tahrip edilmesiyle oluşur. Bu nedenle, bitki türlerinin benzemesi bu sahaların iklimsel olarak 'yarı kurak' olduğunu kanıtlamaz.

Step-by-Step Solution

1
Gözlem sahalarını formasyon türüne göre sınıflandır.
I: Doğal Bozkır (Step), II: Alpin Çayır, III: Antropojen Bozkır.
Soruyu çözmek için bitki örtüsü tiplerinin ekolojik kökenini anlamak gerekir.
2
I ve III numaralı sahaların oluşum nedenlerini karşılaştır.
Doğal bozkırlar (I) yetersiz yağış/yarı kurak iklim nedeniyle oluşurken; antropojen bozkırlar (III) ormanların insan tarafından yok edilmesiyle oluşur.
Antropojen bozkırların nemli iklim bölgelerinde de görülebileceğini fark etmek kritik bir analiz adımıdır.
3
Bitki türü benzerliği ile iklim arasındaki ilişkiyi analiz et.
Türlerin (Yavşan otu gibi) benzemesi, iklimin mutlaka 'kurak' olduğunu değil, o anki vejetasyon durumunun 'bozkır görünümünde' olduğunu gösterir.
Antropojen bozkır sahalarında iklim aslında orman yetişmesine elverişlidir.

Key Concept

Antropojen Bozkır ve Doğal Bozkır Ayrımı

Hints

1
Antropojen bozkır ile doğal bozkırın oluşum nedenlerini (insan vs. iklim) düşünün.
2
Bir yerde bozkır bitkilerinin olması her zaman orada yağışın az olduğu anlamına gelmez; bazen ormanlar yok edildiği için oraya bozkır türleri yerleşmiş olabilir.
3
İç Anadolu'da Ankara, Eskişehir gibi yerlerde ve Ergene Havzası'nda eskiden orman varken insanların tahribatıyla oluşan topluluklara odaklanın.

Practice More

Antropojen bozkırlar ile psödömaki (yalancı maki) oluşumlarındaki beşerî etki benzerliğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question