Question

Difficulty: Very hardDış Borçlar Sorunu

Türkiye, 19281928 Paris Sözleşmesi ile ödemeye başladığı Osmanlı borçlarını 19291929 Dünya Ekonomik Buhranı nedeniyle sürdürmekte zorlanmış; bu durum alacaklı devletlerle (başta Fransa) yeni bir müzakere sürecini başlatmıştır. 19331933 yılında imzalanan yeni antlaşma, Türkiye’nin elini mali açıdan büyük ölçüde rahatlatmıştır.

19331933 Borçlar Antlaşması'nın Türkiye lehine sonuçlanmasını sağlayan ve dış ticarette döviz tasarrufu gerçekleştiren en temel teknik düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Borçların "altın frangı" yerine devalüe edilmiş "kağıt frangı" üzerinden ödenmesi ve "takas (clearing)" sistemine geçilmesi.Answer
  2. B
    Borç taksitlerinin ödenmesi karşılığında Suriye sınırındaki bazı demiryollarının mülkiyetinin Fransa'ya devredilmesi.
  3. C
    Düyun-u Umumiye İdaresi'nin Türkiye'deki tüm mal varlıklarının tazminatsız olarak bu antlaşma ile millileştirilmesi.
  4. D
    Borçların ödenememesi gerekçesiyle Musul üzerindeki yıllık gelir payından vazgeçilerek ana paranın silinmesi.
  5. E
    Alacaklı devletlerin borçları silmesi karşılığında Boğazlar üzerindeki uluslararası komisyonun yetkilerinin artırılması.

Answer

Borçların altın frangı yerine kağıt frangı üzerinden ödenmesinin kabul edilmesi ve takas (clearing) sistemine geçilmesi Türkiye'nin en büyük kazanımıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, 19331933 antlaşmasının en özgün ve teknik başarısını ifade eder. Altın frangı yerine kağıt frangı üzerinden ödeme yapılması, borcun gerçek değerini yaklaşık %30-40 oranında azaltmıştır. Takas (clearing) sistemi ise Türkiye'nin nakit döviz ödemek yerine ihraç ürünleri (fındık, tütün vb.) ile borç taksitlerini ödemesine imkan tanımıştır.

Step-by-Step Solution

1
19291929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın etkilerini analiz etmek
Kriz nedeniyle Türkiye'nin dış ticaret hacmi daralmış ve döviz stokları azalmıştır.
Bu durum 19281928 yılında belirlenen ödeme takvimini imkansız hale getirmiştir.
2
Hoover Moratoryumu ve diplomasi sürecini değerlendirmek
Türkiye moratoryumdan yararlanarak ödemeleri geçici olarak durdurmuş ve masaya oturmuştur.
Alacaklıların (başta Fransa) mevcut şartları kabul etmesi için diplomatik baskı kurulmuştur.
3
19331933 Antlaşması'ndaki teknik maddeleri incelemek
Borç ödeme birimi "altın frangı"ndan devalüe olmuş "kağıt frangı"na çekilmiştir.
Altın frangı sabit bir değerken kağıt frangının değer kaybetmesi Türkiye'nin ödeyeceği reel tutarı düşürmüştür.
4
Takas (Clearing) sisteminin etkisini belirlemek
Türkiye'nin alacaklı devletlere mal satarak borç taksitlerini mahsup etmesi sağlanmıştır.
Bu sayede ülkenin sınırlı döviz rezervleri korunmuş ve dış ticaret teşvik edilmiştir.

Key Concept

19331933 Paris Borçlar Antlaşması ve Kağıt Frangı Uygulaması

Hints

1
19291929 krizi sonrası Türkiye'nin en büyük sorunu döviz yetersizliğidir.

Practice More

Hoover Moratoryumu'nun Türkiye üzerindeki etkilerini ve 19541954 yılındaki son taksit ödemesini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question