Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Nem ve Yağış

Türkiye'de denizden gelen nemli hava kütlelerinin kıyı boyunca uzanan dağ yamaçlarına çarparak yükselmesi, havanın soğumasına ve bag˘ılbağıl nemnem oranının %100\%100’ü aşarak yağış oluşmasına neden olur. Bu durum "yamaç (orografik) yağışları" olarak adlandırılır.

Buna göre, Türkiye'nin yer şekilleri ve dağların uzanış doğrultusu dikkate alındığında, aşağıdaki alanların hangisinde denizel etkilerin iç kesimlere daha fazla sokulması nedeniyle kıyı ile iç kesimler arasındaki yıllık yağış miktarı farkının diğerlerine göre daha az olması beklenir?

  1. A
    Kaçkar Dağları'nın Karadeniz'e bakan kuzey yamaçları
  2. B
    Batı Toroslar'ın Akdeniz'e bakan güney yamaçları
  3. C
    Menteşe Dağları'nın Ege Denizi'ne bakan batı yamaçları
  4. Aydın Dağları'nın bulunduğu Kıyı Ege bölümüAnswer
  5. E
    Küre Dağları'nın Karadeniz'e bakan kuzey yamaçları

Answer

Aydın Dağları'nın bulunduğu Kıyı Ege bölümünde dağların kıyıya dik uzanması, nemli havanın iç kesimlere ulaşmasını sağlayarak yağış farkını azaltır.
Kıyı Ege'de (özellikle Aydın Dağları çevresinde) dağlar denize dik uzandığı için nemli hava kütleleri iç kesimlere graben vadileri aracılığıyla rahatça ulaşabilir. Bu durum, kıyıdaki yağış miktarının iç kısımlara doğru çok ani bir düşüş göstermemesini sağlar ve böylece kıyı ile iç kesim arasındaki iklimsel fark azalır.

Step-by-Step Solution

1
Orografik yağış mekanizmasını analiz etme
Nemli hava kütlesinin bir dağ yamacı boyunca yükselip soğumasıyla (maksimummaksimum neminnemin azalması) yağış oluşur.
Yağışın oluşması için havanın doyma noktasına (bag˘ılbağıl nemnem %100\%100) ulaşması gerekir.
2
Dağların uzanış doğrultusunun etkisini değerlendirme
Dağlar kıyıya paralel ise (Karadeniz ve Akdeniz gibi) nemli hava kıyıda kalır; dik ise (Ege gibi) iç kısımlara akar.
Uzanış doğrultusu, nemli hava kütlelerinin önünde bir engel veya koridor oluşturur.
3
Seçeneklerdeki bölgeleri karşılaştırma
Kaçkar, Küre, Toros ve Menteşe dağları paralel uzanırken; Aydın Dağları ve genel olarak Ege dağları kıyıya dik uzanır.
Ege'de dağların dik uzanması denizel etkinin yaklaşık 150200150-200 km içeriye kadar sokulmasını sağlar.

Key Concept

Dağların Uzanış Doğrultusunun Nem ve Yağış Dağılımına Etkisi
Rate this question