Osmanlı Devleti'nde yılında gerçekleşen Mart Vakası'nı, ve yüzyıllarda yaşanan geleneksel İstanbul isyanlarından ( , vb.) ayıran temel fark ve bu olayın Türk siyasi tarihindeki özgün yeri aşağıdakilerden hangisidir?
- Mevcut anayasal düzene ve parlamenter yapıya karşı bir tepki niteliği taşıması; bastırılmasıyla ordunun rejimi koruma misyonunu üstlendiğinin tescillenmesi.Answer
- BYeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasına yönelik bir tepki olarak ortaya çıkması; askeri yapının modernleşme sürecini tamamen sona erdirmesi.
- Cİttihat ve Terakki Cemiyeti'nin hükümet darbesiyle yönetimi ilk kez ele geçirmesini sağlaması; mutlakiyetçi bir yapının inşasına zemin hazırlaması.
- Dİslamcılık fikir akımının milliyetçilik akımına karşı kesin bir zafer kazanmasına yol açması; halifelik makamının siyasi yetkilerinin genişletilmesi.
- ETanzimat Fermanı ile başlayan demokratikleşme sürecini askıya alarak II. Abdülhamid'in istibdat yönetimini daha güçlü bir şekilde geri getirmesi.
Answer
Mevcut anayasal düzene ve parlamenter yapıya karşı bir tepki niteliği taşıması; bastırılmasıyla ordunun rejimi koruma misyonunu üstlendiğinin tescillenmesi.
Doğru yanıt olan seçenek, Mart Vakası'nın Osmanlı tarihindeki diğer isyanlardan farkını net bir şekilde ortaya koyar. Önceki isyanlar (Patrona Halil veya Kabakçı Mustafa gibi) genellikle bir padişahı indirmek veya belirli bir yeniliği durdurmak için yapılırken, Mart Vakası doğrudan anayasa ve meclis ile temsil edilen 'meşrutiyet rejimine' karşı yapılmış ilk gerici (irticai) isyandır. Ayrıca Hareket Ordusu'nun müdahalesi, Türk siyasi tarihinde ordunun rejimi koruma gerekçesiyle siyasete ilk kez kurumsal müdahalesi olarak kabul edilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Rejime Karşı İlk İsyan
Hints
1
Osmanlı tarihinde bir isyanın 'rejim karşıtı' olması için neye saldırması gerektiğini düşünün.
2
Hareket Ordusu'nun isyanı bastırması, ordunun devlet içindeki yeni rolü hakkında ne söyler?
3
Patrona Halil Lale Devri'ne, Kabakçı Mustafa III. Selim reformlarına karşıydı; Mart ise meclis ve anayasaya karşıydı.
Practice More
Anayasa değişikliklerinin meclis yetkileri üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s