Question

Difficulty: HardTürkiye'de Bitki Örtüsü: Ormanlar

Türkiye'de ormanların yayılışı ve gelişimi üzerinde nemlilik, yağış ve sıcaklık gibi iklim elemanları belirleyici rol oynamaktadır. Ormanların yetişmeye başladığı en alt seviyeye "orman alt sınırı", yetişebildiği en yüksek seviyeye ise "orman üst sınırı" denilmektedir. Türkiye'nin genel coğrafi özellikleri ve iklim koşulları göz önüne alındığında, bu sınırlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Karadeniz kıyılarında orman alt sınırının deniz seviyesinden başlaması bol ve düzenli yağışla; Akdeniz'de orman üst sınırının daha yüksek olması ise enlem etkisine bağlı sıcaklık değerleriyle açıklanır.Answer
  2. B
    Türkiye'nin her yerinde orman üst sınırı deniz seviyesinden itibaren aynı yükseltide son bulur, çünkü bu sınırı belirleyen tek faktör yükseltiye bağlı basınç değişimidir.
  3. C
    İç kesimlerde orman alt sınırının kıyı bölgelerine göre daha yüksek seviyelerde yer alması, bu bölgelerdeki kış sıcaklıklarının çok düşük olmasının bir sonucudur.
  4. D
    Enlem etkisi nedeniyle Türkiye'de orman üst sınırının en yüksek olduğu yer Karadeniz Bölgesi, en düşük olduğu yer ise Akdeniz Bölgesi'dir.
  5. E
    Ormanların dikey yönde geniş yapraklıdan iğne yapraklıya doğru kuşaklar oluşturması, bölgelerin aldığı toplam yağış miktarının yükseltiye bağlı olarak artmasıyla ilgilidir.

Answer

Karadeniz kıyılarında orman alt sınırının deniz seviyesinden başlamasının nedeni nem ve yağışın her mevsim yeterli olmasıdır; Akdeniz'de orman üst sınırının daha yüksek olması ise güneyde sıcaklıkların daha fazla (enlem etkisi) olmasıyla ilgilidir.
Doğru olan ifade, orman sınırlarını belirleyen iki farklı faktörü doğru eşleştirmiştir. Karadeniz kıyıları bol nemli olduğu için ormanlar deniz seviyesinden (0m) başlar. Akdeniz ise ekvatora daha yakın (enlem etkisi) ve daha sıcak olduğu için ağaçlar Karadeniz'e göre çok daha yüksek rakımlara kadar yaşamını sürdürebilir, bu da orman üst sınırını yükseltir.

Step-by-Step Solution

1
Orman alt sınırını belirleyen temel faktörü analiz etme
Orman alt sınırı nem ve yağışa bağlıdır.
Bir ağacın tohumunun filizlenip yetişebilmesi için gereken minimum nem miktarının başladığı nokta alt sınırı belirler.
2
Orman üst sınırını belirleyen temel faktörü analiz etme
Orman üst sınırı sıcaklığa (termik sınıra) bağlıdır.
Yükseldikçe azalan sıcaklık, bir noktadan sonra ağaçların metabolik faaliyetlerini durdurur ve orman yerini alpin çayırlara bırakır.
3
Bölgesel kıyaslama yapma
Karadeniz'de alt sınır 0 metre, Akdeniz'de üst sınır yaklaşık 2800 metredir.
Karadeniz her mevsim yağışlı olduğu için orman denizden başlar; Akdeniz daha sıcak olduğu için ağaçlar daha yükseklerde bile yetişebilir.

Key Concept

Türkiye'de orman sınırlarını belirleyen temel faktörler: Nem (Alt Sınır) ve Sıcaklık (Üst Sınır).

Hints

1
Ormanların alt sınırını (başlangıç noktasını) su/yağış belirlerken, üst sınırını (bitiş noktasını) sıcaklık belirler.
2
Karadeniz'de kıyıdan itibaren ormanların başlaması 'nem' ile ilgilidir. Akdeniz'de ise ormanların çok yükseğe çıkabilmesi 'enlem ve sıcaklık' ile ilgilidir.
3
Karadeniz'de orman üst sınırı yaklaşık 2000-2300 metrede biterken, Akdeniz'de bu sınır 2800 metreye kadar çıkabilir.

Practice More

Türkiye'deki orman üst sınırının en yüksek olduğu bölgenin (Doğu Anadolu) nedenlerini karasallık ve yükselti bağlamında araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question