Question

Difficulty: HardTürkiye'de Görülen İklim Tipleri

Aşağıdaki tabloda Türkiye'de yer alan iki farklı merkezin yağış miktarlarının mevsimlere göre dağılım oranları (%) verilmiştir:

MerkezKış (%)İlkbahar (%)Yaz (%)Sonbahar (%)
I. Merkez5219623
II. Merkez12284218

Tablodaki veriler ve Türkiye'nin iklim özellikleri dikkate alındığında, bu merkezler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. II. merkezde yaz yağışlarına bağlı olarak gür ot toplulukları (alpin çayırlar) ve çernozyom topraklar görülürken; I. merkezde kış ılıklığına bağlı maki bitki örtüsü yaygındır.Answer
  2. B
    Her iki merkezde de yağış oluşum biçimi aynı olup temel yağış nedeni dağların kıyıya uzanış doğrultusuna bağlı oluşan orografik yükselimdir.
  3. C
    I. merkezin yıllık sıcaklık farkı, denizden uzak olması ve karasallığın şiddetli yaşanması nedeniyle II. merkeze göre daha fazladır.
  4. D
    II. merkez, kış yağışlarının toplam yağış içindeki payının çok düşük olması ve yaz kuraklığının belirgin olmaması nedeniyle Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer almaktadır.
  5. E
    I. merkezdeki iklim tipi Karadeniz iklimine benzerlik gösterirken, II. merkezdeki yağış rejimi İç Anadolu'daki step ikliminin tipik bir örneğidir.

Answer

II. merkezde yaz yağışlarına bağlı olarak alpin çayırlar ve çernozyom topraklar görülürken; I. merkezde kış ılıklığına bağlı maki bitki örtüsü yaygındır.
Verilen tablodaki yağış dağılım oranları incelendiğinde; yağışın yarısından fazlasını kışın alan merkez Akdeniz iklim bölgesinde (örneğin Antalya, Mersin), yağışın en büyük kısmını yazın alan merkez ise Sert Karasal iklim bölgesinde (Erzurum, Kars, Ardahan) yer almaktadır. Sert Karasal iklimde yaz yağışları çernozyom toprakları ve alpin çayırları beslerken, Akdeniz ikliminde kış ılıklığı maki gibi her dem yeşil kalan bitkilerin varlığını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
I. Merkezin yağış rejimini analiz etme
I. merkezde yağışın %52'si kışın düşmektedir. Bu durum, Türkiye'de kış yağışı hakimiyetinin en belirgin olduğu Akdeniz iklimine işaret eder.
Yağış rejimleri iklim tiplerini ayırt etmede en temel kriterdir.
2
II. Merkezin yağış rejimini analiz etme
II. merkezde yağışın %42'si yazın düşmektedir. Türkiye'de yaz yağışlarının en yüksek oranda olduğu bölge Kuzeydoğu Anadolu (Erzurum-Kars) Sert Karasal iklim bölgesidir.
Yükseltiye bağlı konveksiyonel yaz yağışları bu iklimin karakteristiğidir.
3
Bitki örtüsü ve toprak özelliklerini eşleştirme
Sert Karasal iklimde yaz yağışlarıyla yeşeren gür otlara 'alpin çayır', bu bölgedeki verimli topraklara 'çernozyom' denir. Akdeniz ikliminde ise karakteristik bitki örtüsü 'maki'dir.
İklim, bitki örtüsü ve toprak tipi arasında doğrudan bir sebep-sonuç ilişkisi vardır.

Key Concept

Yağış Rejimi ve İklim Tipleri İlişkisi

Hints

1
Türkiye'de yağışın mevsimsel dağılımında 'e' kuralını hatırlayın: İç Anadolu (İlkbahar), Erzurum-Kars (Yaz), Karadeniz (Sonbahar), Akdeniz (Kış).

Practice More

Bu iklim tiplerinin hakim olduğu illerin (örneğin Antalya ve Erzurum) Ocak ayı sıcaklık ortalamalarını kıyaslayarak matematik ve özel konum etkisini analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question