Question

Difficulty: MediumSened-i İttifak ve Tanzimat Dönemi Belgeleri

Türk anayasa hukukunun tarihsel gelişim sürecindeki ilk önemli belgeler olan 18081808 Sened-i İttifak, 18391839 Tanzimat Fermanı ve 18561856 Islahat Fermanı'nın hukuki nitelikleri birbirinden farklılık göstermektedir.

Buna göre, 18081808 tarihli Sened-i İttifak'ı diğer iki belgeden (Tanzimat ve Islahat fermanları) ayıran temel "hukuki nitelik" aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Padişahın mutlak otoritesinin ilk kez bir belge ile sınırlandırılmış olması
  2. İki taraflı bir sözleşme (misak) niteliği taşıyarak Padişah ile âyanlar arasında imzalanmasıAnswer
  3. C
    Hukukun üstünlüğü (kanun gücü) ilkesinin Türk hukuk sistemine ilk kez dahil edilmesi
  4. D
    Avrupalı devletlerin dış baskıları ve müdahaleleri sonucunda hazırlanmış olması
  5. E
    Osmanlı Devleti'nin ilk yazılı anayasası ve temel teşkilat kanunu olarak kabul edilmesi

Answer

Sened-i İttifak'ın diğer belgelerden en temel farkı, Padişah ile âyanlar arasında imzalanan iki taraflı bir sözleşme (misak) olmasıdır.
Sened-i İttifak, Türk anayasa tarihindeki belgeler içinde 'misak' (sözleşme) niteliği taşıyan tek belgedir. Çünkü Padişah (II. Mahmut) ile yerel otoriteyi temsil eden âyanlar arasında karşılıklı olarak imzalanmıştır. Tanzimat ve Islahat belgeleri ise Padişah'ın halkına tek taraflı olarak haklar bahşettiği 'ferman' niteliğindeki işlemlerdir.

Step-by-Step Solution

1
Belgelerin hazırlanış yöntemini incele.
Sened-i İttifak (18081808) iki tarafın (Padişah ve Âyanlar) imzasına dayanırken, Tanzimat (18391839) ve Islahat (18561856) belgeleri Padişah'ın tek taraflı iradesini yansıtan fermanlardır.
Belgenin 'hukuki niteliği', onun nasıl oluşturulduğuyla doğrudan ilgilidir.
2
Belgelerin içerdiği temel hukuki ilkeleri karşılaştır.
Tanzimat Fermanı 'hukukun üstünlüğünü' getirirken, Sened-i İttifak 'iktidarın paylaşımını' ve 'pakt' niteliğini ön plana çıkarır.
Her belgenin anayasal gelişimdeki rolü farklıdır.
3
Dış etkileri analiz et.
Sened-i İttifak yerel bir güç mücadelesinin (Alemdar Mustafa Paşa ve Âyanlar) sonucudur, fermanlar gibi Avrupalı devletlerin baskısıyla oluşmamıştır.
Sened-i İttifak'ın özgünlüğünü anlamak için dış etkilerin yokluğunu tespit etmek gerekir.

Key Concept

Misak (Sözleşme) ve Ferman (Tek Taraflı İşlem) Ayrımı

Hints

1
Belgenin Padişah tarafından mı tek taraflı ilan edildiğine yoksa birileriyle karşılıklı mı imzalandığına dikkat edin.

Practice More

Tanzimat Fermanı ile getirilen 'müsadere usulünün kaldırılması' ve 'can, mal, namus güvenliği' gibi hakların hukuk devletiyle ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question