Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Türkiye'nin coğrafi özellikleri incelendiğinde; bazı özelliklerin bulunduğu enlem ve boylam dereceleriyle (mutlak konum), bazı özelliklerin ise yer şekilleri, yükselti, denizellik ve komşuluk ilişkileri gibi kendine has unsurlarla (göreceli/özel konum) açıklandığı görülür.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin göreceli (özel) konumu ile ilişkilendirilebilecek bir durum değildir?

  1. A
    Kısa mesafelerde yer şekillerinin değişmesine bağlı olarak iklim ve bitki örtüsü çeşitliliğinin fazla olması
  2. B
    Asya, Avrupa ve Afrika kıtaları arasında bir köprü konumunda bulunması nedeniyle transit ticaretin gelişmiş olması
  3. C
    Batıdan doğuya doğru gidildikçe yükseltinin artmasına bağlı olarak karın yerde kalma süresinin uzaması
  4. Kuzeyden esen rüzgarların sıcaklığı düşürürken, güneyden esen rüzgarların sıcaklığı artırmasıAnswer
  5. E
    Üç tarafının denizlerle çevrili olması ve İstanbul-Çanakkale Boğazları'na sahip olmasının jeopolitik önemini artırması

Answer

Kuzeyden esen rüzgarların sıcaklığı düşürürken, güneyden esen rüzgarların sıcaklığı artırması seçeneği Türkiye'nin mutlak (matematik) konumuyla ilgilidir.
Kuzeyden esen rüzgarların sıcaklığı düşürmesi ve güneyden esenlerin artırması durumu, Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de yer almasının, yani enlem derecelerinin (mutlak konum) bir sonucudur. Bu durum yer şekilleri veya yükseltiyle değişmez.

Step-by-Step Solution

1
Mutlak ve özel konum kavramlarını ayırt et.
Mutlak konum enlem ve boylam dereceleriyle (Ekvator'a ve Greenwich'e göre yer) ilgilidir; özel konum ise yükselti, dağların uzanışı, denizler ve komşularla ilgilidir.
Sorunun kökünde hangi özelliğin özel konumla açıklanamayacağı sorulmaktadır.
2
Seçeneklerdeki özellikleri kategorize et.
Yer şekilleri çeşitliliği, transit ticaret, yükselti artışı ve denizellik özellikleri 'Özel Konum'dur. Rüzgarların yönü ve sıcaklık etkisi ise 'Enlem' yani 'Mutlak Konum'dur.
Türkiye Kuzey Yarım Küre'de olduğu için kuzeyden gelen rüzgarlar kutup yönünden, güneyden gelenler ise Ekvator yönünden gelir.

Key Concept

Mutlak (Matematik) ve Göreceli (Özel) Konum Ayrımı

Hints

1
Özelliğin enlem (Ekvator'a uzaklık) ile mi yoksa yer şekilleriyle mi ilgili olduğuna odaklanın.
2
Kuzey Yarım Küre'de bulunan her ülkede kuzeyden gelen rüzgarların soğuk olması mutlak bir kuraldır.
3
Mutlak konum enlem ve boylamı, özel konum ise 'farklılık yaratan' yerel unsurları temsil eder.

Practice More

Türkiye'nin matematik konumunun sonuçları (enlem ve boylam etkileri) konusunu tekrar edebilirsiniz.

Alternative Method

Soruyu çözerken 'Eğer Türkiye Güney Yarım Küre'de olsaydı bu durum değişir miydi?' diye sorun. Eğer değişiyorsa o özellik Mutlak Konum (Enlem) sonucudur.
Estimated Time:45s
Rate this question