Türkiye'de yer şekillerinin uzanış doğrultusu ve yükselti özellikleri, iklim elemanlarının, özellikle de yağışın dağılışı üzerinde belirleyici bir rol oynar. Karadeniz kıyı kuşağı bir bütün olarak nemli ve yağışlı bir iklime sahip olsa da, kıyı hattı boyunca toplam yağış miktarında belirgin farklar görülmektedir.
Batı Karadeniz'de Zonguldak ve Doğu Karadeniz'de Rize çevresinde yıllık yağış miktarı oldukça yüksekken, Orta Karadeniz bölümünde yer alan Samsun ve çevresinde yağış miktarının komşu kıyı bölümlerine göre daha az olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Canik Dağları'nın kıyının daha gerisinde başlaması ve yükseltisinin az olmasıAnswer
- BBölgenin matematik konumuna bağlı olarak enlem etkisinin daha belirgin olması
- CDenizden gelen nemli hava kütlelerinin hakim rüzgar yönüne paralel hareket etmesi
- Dİzlanda Dinamik Alçak Basıncı'nın bölgedeki etkisinin kış mevsiminde azalması
- EKıyı şeridindeki delta ovalarının geniş yer kaplaması nedeniyle buharlaşmanın artması
Answer
Samsun çevresinde yağışın az olmasının temel nedeni Canik Dağları'nın kıyının gerisinde başlaması ve yükseltisinin az olmasıdır.
Doğu ve Batı Karadeniz'de dağlar kıyıya paralel, çok yakın ve yüksek olduğu için nemli hava hemen yükselerek bol yağış bırakır. Ancak Orta Karadeniz'de (Samsun) Canik Dağları hem alçaktır hem de kıyının gerisinde yer alır; bu durum hava kütlelerinin yeterince soğuyup yağış bırakmasını engeller.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Yer şekillerinin (yükselti ve uzanışın) yağış üzerindeki etkisi
Hints
1
Karadeniz kıyılarında yağışların büyük kısmı dağların hava kütlelerini yükseltmesiyle oluşur.
2
Samsun'daki Canik Dağları ile Rize'deki Kaçkar Dağları'nın yükseltisini ve kıyıya olan mesafesini düşünün.
3
Orta Karadeniz'de ulaşımın ve tarım alanlarının (deltalar) daha kolay gelişmesi ile yağışın az olması aynı sebebe, yani yer şekillerinin sadeliğine dayanır.
Practice More
Dağların uzanışının iç kesimlere denizel etkinin girmesi üzerindeki etkisini Ege Bölgesi ile kıyaslayarak çalışabilirsiniz.
Alternative Method
Samsun'un hinterlandının (art bölge) geniş olması ve kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşımın kolay olmasını dağların yapısıyla ilişkilendirerek yağışın neden az olduğunu çıkarabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s