Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Ovaları

Türkiye'nin yer şekilleri içerisinde önemli bir yer tutan ovalar, bulundukları bölgenin coğrafi özelliklerine göre farklı karakteristikler gösterir. Özellikle Doğu Anadolu Bölgesi'nde yaygın olan ve çevresi yüksek dağlarla çevrili olan "dağ içi ovaları" (tektonik ovalar) ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Kış mevsiminde soğuk havanın çukur alanlara çökmesi nedeniyle sık sık sıcaklık terselmesi (inversiyon) yaşanır.
  2. B
    Oluşumlarında yer kabuğundaki levha hareketlerine bağlı olarak gelişen tektonik çökmeler birincil derecede etkilidir.
  3. Yükseltileri fazla olduğu için bu ovalarda yetişen tarım ürünlerinin hasat vakti kıyı ovalarına göre daha erkendir.Answer
  4. D
    Çevredeki yüksek alanlardan akarsular vasıtasıyla taşınan malzemelerin birikmesiyle kalın alüvyal tabakalara sahip olmuşlardır.
  5. E
    Engebeli ve dağlık olan bölge genelinde, yerleşme ve ulaşım hatlarının yoğunlaştığı en uygun düzlükleri oluştururlar.

Answer

Yüksek rakımlı dağ içi ovalarında tarım ürünlerinin hasat süresi, düşük sıcaklıklar nedeniyle kıyı ovalarına göre daha geç gerçekleşir.
Türkiye'nin doğusunda yer alan dağ içi ovaları oldukça yüksek rakımlara sahiptir. Coğrafyada yükselti arttıkça her 200 metrede sıcaklığın 1°C azalması kuralı gereği, bu ovalardaki yıllık ortalama sıcaklıklar kıyı ovalarına göre düşüktür. Düşük sıcaklıklar tarım ürünlerinin olgunlaşma süresini uzattığından, hasat işlemi kıyı bölgelerine göre daha geç (sonbahara doğru) yapılır. Bu nedenle hasadın 'erken' yapıldığını iddia eden ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Doğu Anadolu'daki ovaların yükselti faktörünü analiz etme
Bu bölgedeki ovaların ortalama yükseltisi 1500-2000 metre civarındadır.
Yükselti, sıcaklık değerlerini ve dolayısıyla tarımsal faaliyetlerin zamanlamasını doğrudan etkiler.
2
Yükselti-sıcaklık ilişkisinin tarım ürünleri üzerindeki etkisini değerlendirme
Sıcaklık azaldığı için ürünlerin olgunlaşması için gereken 'toplam sıcaklık' miktarına daha geç ulaşılır.
Bitkilerin fizyolojik gelişimi sıcaklık ile doğru orantılıdır; düşük sıcaklık gelişimi yavaşlatır.
3
Hasat zamanını kıyı ovalarıyla kıyaslama
Kıyı ovaları (örneğin Çukurova) deniz seviyesinde ve sıcak olduğu için hasat erken yapılırken, dağ içi ovalarında hasat gecikir.
Seçenekte belirtilen 'hasadın daha erken yapılması' ifadesi coğrafi prensiplerle çelişmektedir.

Key Concept

Yükseltinin sıcaklık ve tarımsal olgunlaşma süresi üzerindeki etkisi

Hints

1
Türkiye'nin doğusundaki ovaların deniz seviyesinden yüksekliğini düşünün.
2
Yükselti ile sıcaklık arasındaki ters ilişkiyi ve bunun bitki büyüme hızına etkisini hatırlayın.
3
Çukurova'da mı yoksa Erzurum Ovası'nda mı buğday daha önce biçilir?

Practice More

Karstik ovaların (polye) su geçirgenliği ve tarımsal verimliliği konusuna çalışarak farklı oluşum türlerini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question