Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'de Sanayi

Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri belirlenirken hammaddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık, ulaşım ve pazar olanakları gibi çeşitli faktörler rol oynar. Özellikle ağır sanayi kollarından biri olan metalürji (maden işleme) tesislerinin yer seçiminde, bazen hammadde kaynağı bazen de ulaşım avantajları belirleyici olabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki metalürji tesisi ve bulunduğu yere kurulma gerekçesi eşleştirmelerinden hangisinde, tesisin o şehirde kurulma nedeni yanlış ifade edilmiştir?

  1. A
    Artvin (Murgul) Bakır İşletmesi — Bakır yataklarına (hammadde) yakın olması
  2. Samsun Bakır İşletmeleri — Bölgedeki zengin bakır yataklarına (hammadde) yakın olmasıAnswer
  3. C
    Karabük Demir-Çelik Fabrikası — Taş kömürü yataklarına (enerji kaynağı) yakın olması
  4. D
    Konya (Seydişehir) Alüminyum Tesisleri — Boksit yataklarına (hammadde) yakın olması
  5. E
    İskenderun Demir-Çelik Fabrikası — Liman ve ulaşım olanaklarının gelişmiş olması

Answer

Samsun Bakır İşletmeleri'nin kuruluş gerekçesi ulaşım ve liman olanaklarıdır; şehirde bakır yatakları bulunmadığı için hammaddeye yakınlık ifadesi yanlıştır.
Samsun Bakır İşletmeleri'nin yer seçiminde hammaddeye yakınlık değil, ulaşım ve hinterlant genişliği temel faktördür. Kastamonu (Küre) ve Artvin (Murgul) gibi alanlardan çıkarılan bakır cevheri, liman ve demir yolu imkanları nedeniyle Samsun'a getirilerek burada işlenmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Metalürji tesislerinin ham madde kaynaklarını ve fabrika konumlarını karşılaştır.
Artvin, Konya ve Elazığ gibi illerde ham madde (maden) ile tesis aynı yerdedir; ancak Samsun, Karabük ve İskenderun gibi illerde durum farklıdır.
Kuruluş yerini belirleyen faktörün (hammadde mi, ulaşım mı, enerji mi) tespiti için bu karşılaştırma gereklidir.
2
Samsun'un yer altı kaynaklarını analiz et.
Samsun ili sınırları içerisinde işletilen büyük bir bakır yatağı yoktur.
Samsun'daki tesisin hammaddeye dayalı olup olmadığını doğrulamak için.
3
Samsun'daki tesisin neden orada olduğunu belirle.
Kastamonu-Küre'den gelen bakırın liman üzerinden sevkiyatı ve işlenmesi için Samsun'un ulaşım avantajı kullanılmıştır.
Samsun'un Karadeniz'deki en geniş hinterlanda ve limana sahip olması ana sebeptir.

Key Concept

Sanayi Kuruluş Yeri Seçimi: Hammadde vs. Ulaşım

Hints

1
Her maden işleme tesisi, madenin çıkarıldığı yerde kurulmaz; ulaşım ve liman olanakları bazen daha kritiktir.
2
Karadeniz kıyısındaki iki bakır tesisinden (Artvin-Murgul ve Samsun) biri hammaddeye, diğeri ulaşıma dayalıdır.
3
Samsun'da maden yatağı olmamasına rağmen bakır fabrikasının bulunması, Kastamonu ve Artvin'den gelen cevherin liman üzerinden işlenmesiyle ilgilidir.

Practice More

Türkiye'deki petrol rafinerilerinin (İzmit, İzmir, Mersin, Kırıkkale, Batman) kuruluş yerlerini de benzer bir mantıkla (Ulaşım vs. Hammadde) analiz edebilirsiniz.

Alternative Method

Samsun, İskenderun ve İzmit gibi liman şehirlerinde ham maddesi dışarıdan gelen (bakır, demir, petrol) tesislerin bulunduğunu ezberlemek yerine, 'Hinterlant ve Liman Olanakları' başlığı altında gruplandırmak çözümü hızlandırır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Sanayi

More questions from this topic