Question

Difficulty: HardTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'nin Ocak ayı deniz seviyesine indirgenmiş izoterm haritası incelendiğinde; 4141^\circ Kuzey enleminde yer alan Samsun'un sıcaklık değerlerinin, yaklaşık 3838^\circ Kuzey enleminde bulunan Kayseri'den daha yüksek olduğu görülmektedir.

Bu durumun temel nedeni ve söz konusu merkezler çevresindeki izoterm eğrilerinin uzanışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Temel neden denizelliktir; izoterm eğrileri Samsun ve çevresinde kuzeye doğru sapma yapar.Answer
  2. B
    Temel neden yükselti farkıdır; izoterm eğrileri Kayseri çevresinde güneye doğru sapma yapar.
  3. C
    Temel neden boylam etkisidir; Türkiye'nin doğusunda yerel saatin ileri olması sıcaklığı artırmıştır.
  4. D
    Temel neden enlem etkisidir; Samsun'un güneş ışınlarını daha büyük açıyla alması sıcaklığı artırmıştır.
  5. E
    Temel neden karasallıktır; İç Anadolu'da kış mevsiminde kar örtüsünün fazla olması sıcaklığı yükseltmiştir.

Answer

Temel neden denizelliktir ve izoterm eğrileri sıcak olan kıyı kesiminde kuzeye doğru sapma yapar.
Denizellik etkisi kış mevsiminde kıyı bölgelerin, enlemce daha güneyde kalan iç bölgelerden daha ılık olmasına neden olur. İndirgenmiş haritalarda yükselti etkisi elendiği için bu farkın temel kaynağı denizelliktir. Sıcaklık ortalamasının yüksek olduğu alanlarda izoterm eğrileri kuzeye doğru bir çıkıntı oluşturarak enlem çizgisinden sapar.

Step-by-Step Solution

1
Harita tipini analiz etme
Harita 'indirgenmiş' izoterm haritasıdır.
İndirgenmiş haritalarda yükselti faktörü elenir, dolayısıyla cevaplarda yükselti aranmamalıdır.
2
Enlem ve sıcaklık ilişkisini kontrol etme
Kuzeydeki Samsun'un güneydeki Kayseri'den daha sıcak olduğu tespit edildi.
Normal şartlarda (enlem etkisiyle) güneyin daha sıcak olması beklenirdi. Bu bir enleme aykırılık durumudur.
3
Özel konum faktörlerini değerlendirme
Ocak ayında denizler karalara göre ısıyı daha geç kaybettikleri için daha ılıktır.
Samsun'un kıyıda yer alması (denizellik) ve nem miktarının fazlalığı, enlem etkisini baskılayarak sıcaklığı artırmıştır.
4
İzoterm eğrilerinin sapma yönünü belirleme
Sıcak olan bölgelerde izoterm eğrileri kuzeye doğru bükülür.
Belirli bir sıcaklık değerine sahip olan hat, daha sıcak olan kıyı kuşağında aynı sıcaklığı bulabilmek için daha yüksek enlemlere (kuzeye) çıkmak zorundadır.

Key Concept

İndirgenmiş Sıcaklık ve Denizellik-Karasallık İlişkisi

Practice More

Temmuz ayı indirgenmiş haritasında ise karasallık nedeniyle Güneydoğu Anadolu'nun Akdeniz'den daha sıcak olduğunu görebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question