Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Kırsal Yerleşmeler ve Yerleşme Dokuları

Geleneksel kırsal yerleşmelerin aksine, yerleşmenin kurulacağı alanın önceden belirlendiği ve konutların belirli bir düzen dâhilinde inşa edildiği alanlarda; yolların birbirini dik açıyla kestiği bir yerleşim dokusu ortaya çıkmaktadır. Türkiye'de özellikle Trakya, Ege ve bazı yeni iskân alanlarındaki planlı köylerde rastlanan bu doku aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Izgara planlı yerleşmeAnswer
  2. B
    Çizgisel dokulu yerleşme
  3. C
    Işınsal (yıldız) yerleşme
  4. D
    Dairesel dokulu yerleşme
  5. E
    Gevşek dokulu yerleşme

Answer

Türkiye'de planlı iskân faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan, yolların birbirini dik kestiği yerleşim dokusu 'Izgara planlı yerleşme' olarak adlandırılır.
Izgara planlı yerleşmeler, genellikle devlet eliyle planlanmış veya yeni kurulan iskân köylerinde görülür. Bu dokuda sokaklar ve caddeler bir satranç tahtası gibi birbirini dik açıyla keser, konutlar ise bu bloklar içine düzenli bir şekilde yerleştirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Sorudaki anahtar kavramları belirle.
Anahtar kavramlar: 'yolların birbirini dik açıyla kesmesi', 'planlı iskân' ve 'geometrik düzen'.
Bu özellikler yerleşmenin doğal süreçlerle değil, bir plan dâhilinde geliştiğini gösterir.
2
Yerleşme dokularını geometrik özelliklerine göre karşılaştır.
Çizgisel (hat boyu), Dairesel (merkez odaklı), Işınsal (yıldız biçimli) ve Izgara (dik kesişen).
Tanımlanan özelliklerin hangi terminolojiye karşılık geldiğini bulmak için sınıflandırma yapılmalıdır.
3
Doğru terimi eşleştir.
Yolların birbirini dik kestiği sistem dünyada ve Türkiye'de 'ızgara plan' (grid system) olarak bilinir.
Trakya ve Ege'deki muhacir köyleri bu dokunun en tipik örnekleridir.

Key Concept

Izgara Planlı Yerleşme Dokusu

Hints

1
Yerleşmenin plansız değil, belirli bir plan dâhilinde (iskân gibi) kurulduğuna dikkat edin.
2
Sokakların birbirini 90 derecelik açıyla kestiği geometrik düzeni düşünün.
3
Satranç tahtasına benzeyen bu plana 'ızgara' adı verilir.

Practice More

Türkiye'de dağınık ve toplu yerleşme dokularının temel nedenlerini (su kaynakları ve yer şekilleri) tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question