Question

Difficulty: MediumI. Göktürk Devleti

I. Göktürk Devleti, 552 yılında Bumin Kağan liderliğinde Avar (Juan-Juan) hakimiyetine son vererek Ötüken merkezli kurulmuştur. Türk adını siyasi bir topluluk ismi olarak kullanan ilk devlet olan Göktürklerde; Bumin Kağan 'İl Kağan' unvanını alırken, kardeşi İstemi Yabgu ise devletin batı topraklarını yönetmekle görevlendirilmiştir.

Bu bilgilere ve I. Göktürk Devleti'nin genel özelliklerine bakıldığında, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    Türk adının resmi bir devlet ismi olarak kullanılması, siyasi ve milli bir kimlik bilincinin oluştuğunu gösterir.
  2. B
    Bumin Kağan, Orta Asya’daki Türk boylarını tek bir çatı altında toplama politikasını kutsal kabul edilen Ötüken merkezli yürütmüştür.
  3. C
    İkili teşkilat sistemi, devletin genişleyen sınırlarının idari kontrolünü kolaylaştırmaya ve yönetimi pratik hale getirmeye yöneliktir.
  4. I. Göktürk Devleti, Orta Asya'da siyasi birliği sağlayan ve Türk tarihinde ikili yönetim sistemini başlatan ilk devlettir.Answer
  5. E
    Batı kanadını yöneten İstemi Yabgu, İpek Yolu hakimiyeti için Sasaniler ve Bizans gibi devletlerle stratejik diplomatik ilişkiler kurmuştur.

Answer

I. Göktürk Devleti'nin ikili yönetim sistemini başlatan ilk Türk devleti olduğu yargısı yanlıştır; bu sistem ilk kez Asya Hun Devleti tarafından uygulanmıştır.
I. Göktürk Devleti, 'Türk' adını siyasi bir kimlik olarak kullanan ilk devlet olma unvanına sahiptir ancak ikili teşkilat (ülkenin sağ-sol veya doğu-batı olarak yönetilmesi) sistemi Türk tarihinde ilk kez Asya Hun Devleti döneminde uygulanmaya başlanmıştır. Dolayısıyla bu sistemin Göktürklerle başladığı yargısı tarihsel bir yanılgıdır.

Step-by-Step Solution

1
I. Göktürk Devleti'nin 'ilk'lerini hatırla.
I. Göktürkler, 'Türk' adını siyasi bir devlet ismi olarak kullanan ilk devlettir.
Soruda verilen 'Türk adını kullanan ilk devlet' bilgisi ile karıştırılabilecek diğer ilkleri ayırt etmek gerekir.
2
İkili teşkilat sisteminin tarihsel gelişimini analiz et.
İkili teşkilat, Türk devlet yönetim geleneğinde Asya Hun Devleti'nden itibaren görülen bir uygulamadır.
Öğrenciler genellikle 'Türk' adını kullanan ilk devlet olduğu için her türlü kurumsal yapının da Göktürklerle başladığını varsayabilir.
3
Seçenekleri bu bilgi ışığında karşılaştır.
İkili yönetimin Göktürklerle başladığını iddia eden seçeneğin tarihsel olarak hatalı olduğu tespit edilir.
Asya Hun Devleti'nin teşkilatlanma özelliklerinin Göktürk özellikleri ile karıştırılmasını önlemek.

Key Concept

I. Göktürk Devleti'nin Türk tarihindeki yeri ve idari yapısının (ikili teşkilat) kökeni.

Hints

1
Bir devletin 'Türk' ismini ilk kez kullanması, tüm yönetim sistemlerinin de o devletle başladığı anlamına gelmez.

Practice More

Asya Hun ve Göktürk devletlerinin teşkilatlanma yapılarını (ordu, yönetim, veraset) karşılaştıran bir tablo hazırlayarak kronolojik öncelikleri not ediniz.
Estimated Time:50s
Rate this question