Question

Türkçede iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili temel kurallardan biri şudur: İki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle, eğer sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlar. Bu kuralın ihlali hem noktalama hem de yazım yanlışı kabul edilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı veya sonrasındaki ifadenin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Bilimsel araştırmanın temel varsayımı şu şekilde belirlenmiştir: Dijital okuryazarlık seviyesi arttıkça bilgi kirliliğine maruz kalma oranı düşmektedir.
  2. B
    Bu projenin başarıyla tamamlanabilmesi için sahada şu malzemelere ihtiyaç duyulmaktadır: çimento, inşaat demiri, kum ve kereste.
  3. C
    Toplantıda söz alan genel müdür, yeni stratejiyi şu sözlerle özetledi: "Müşteri memnuniyeti, kurumsal kimliğimizin en temel taşıdır."
  4. Evin arka bahçesinde bakımı özenle yapılan birçok çiçek türü vardı: Menekşe, begonya, kasımpatı ve sardunya.Answer
  5. E
    Dil bilgisinde adıllar (zamirler) çeşitli türlere ayrılarak incelenir: kişi zamirleri, işaret zamirleri ve belgisiz zamirler.

Answer

Evin arka bahçesinde bakımı özenle yapılan birçok çiçek türünün sıralandığı cümlede, iki noktadan sonra gelen örnekler dizisi küçük harfle başlamalıdır.
Doğru yanıt olan cümlede 'Menekşe, begonya, kasımpatı...' şeklinde devam eden ifade bir örnekler dizisidir ve tam bir cümle teşkil etmemektedir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen ve cümle niteliği taşımayan örnek sıralamaları küçük harfle başlamalıdır. Bu nedenle 'Menekşe' kelimesinin 'menekşe' şeklinde yazılması gerekirdi.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yapısını inceleyiniz.
Dört cümlede iki noktadan sonra ya açıklama ya da örnekleme yapılmıştır.
İki noktanın temel görevi kendisinden sonraki kısmın niteliğini belirlemektir.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin tam bir cümle olup olmadığını kontrol ediniz.
Bilimsel araştırma ve genel müdürün sözü tam cümledir; çiçek türleri ve inşaat malzemeleri ise örnek listesidir.
Yazım kuralı (büyük/küçük harf), ifadenin cümle değeri taşıyıp taşımadığına bağlıdır.
3
Küçük harf kuralının ihlal edildiği seçeneği belirleyiniz.
Çiçek türlerinin sayıldığı listede ilk kelime büyük harfle başlatılmıştır.
Cins isimlerden oluşan örnekler dizisi, iki noktadan sonra küçük harfle başlamalıdır (TDK kuralları).

Key Concept

İki Noktadan Sonra Büyük/Küçük Harf Kullanımı

Practice More

Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerini ayırt etmek için TDK'nin 'Noktalama İşaretleri' kılavuzundaki örnekleri karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 15s