Examkin

Question

Difficulty: Hardİdarenin Sorumluluğu

19821982 Anayasası'nın 129129. maddesinde yer alan; "Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine açılabilir." hükmü uyarınca, idarenin sorumluluğu ve rücu mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bu düzenleme, kamu görevlilerinin görevlerini ifa ederken şahsi bir tazminat baskısı ve dava tehdidi altında kalmalarını önlemeyi amaçlayan anayasal bir güvencedir.
  2. B
    Kamu görevlisinin kusuru 'ağır kusur' veya 'kast' düzeyinde olsa dahi, eğer fiil yetki kullanımı sırasında gerçekleşmişse, dava doğrudan görevliye değil idareye karşı açılmalıdır.
  3. C
    Zarar gören kişinin idare yerine doğrudan doğruya kamu görevlisinin şahsi malvarlığına karşı adli yargıda tazminat davası açması, anayasal sistemimize göre mümkün değildir.
  4. Anayasa'daki bu kısıtlama sadece idarenin anonim hizmet kusurları için geçerli olup; memurun kişisel kusurunun (garaz, kin vb.) tespit edildiği durumlarda dava doğrudan memura karşı açılmalıdır.Answer
  5. E
    İdare, mahkeme kararı sonucunda ödediği tazminatı, hizmet kusuruna yol açan ilgili kamu görevlisinden tahsil etmek (rücu) hakkına ve kamu malını koruma yükümlülüğüne sahiptir.

Answer

Anayasa'daki dava açma kısıtlamasının sadece anonim hizmet kusurları için geçerli olduğu ve kişisel kusurda doğrudan memura dava açılabileceği yönündeki ifade yanlıştır.
Anayasa'nın 129/5129/5. maddesi uyarınca, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri her türlü kusur (kişisel kusur dahil) nedeniyle açılacak tazminat davaları 'ancak idare aleyhine' açılabilir. Bu bir anayasal zorunluluktur. Memurun kişisel kusurunun (garaz, kin, husumet vb.) olması, davanın doğrudan memura açılabilmesi sonucunu doğurmaz; aksine idare tazminatı ödedikten sonra bu kişisel kusur nedeniyle memura rücu eder. Bu sistem, kamu görevlisini koruyan bir 'güvence' niteliğindedir.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın 129/5129/5. maddesi incelenmelidir.
Maddede "yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlar" ifadesinin kullanıldığı görülür.
Bu ifade, kusurun türü ne olursa olsun (anonim, kişisel, hafif veya ağır) eğer yetki kullanımı sırasında gerçekleşmişse idarenin sorumlu olduğunu gösterir.
2
Kişisel kusur ve hizmet kusuru ayrımı yetki kullanımı bağlamında değerlendirilmelidir.
Kamu görevlisi görevini yaparken (yetkisini kullanırken) kişisel bir husumetle hareket etse dahi, bu durum hizmetten kopuk değildir.
Zarar görenin korunması ve memurun güvencesi için dava muhatabının değişmemesi gerekir.
3
Rücu mekanizması ile doğrudan dava hakkı arasındaki fark analiz edilmelidir.
İdare davayı kabul eder, tazminatı öder ve ardından kendi memuruna rücu eder.
Vatandaşın doğrudan memurla karşı karşıya gelmesi engellenerek kamu hizmetinin saygınlığı ve sürekliliği korunur.

Key Concept

Anayasal Güvence ve Rücu İlkesi

Hints

1
Anayasa'nın 129129. maddesi, kamu görevlilerinin görevleri sırasındaki hataları için vatandaşa karşı kimi muhatap gösteriyor?
2
Kusurun 'kişisel' olması (örneğin memurun size kızıp işlem yapmaması), eğer memur o sırada makamındaysa, dava adresini değiştirir mi?
3
Unutmayın, anayasal güvence memurun 'fiili' ile ilgilidir. Memur yetkisini kullanıyorsa, kusur ne kadar ağır olursa olsun dava idareye açılır.

Practice More

İdarenin sorumluluğunu kaldıran mücbir sebep ve beklenmeyen hal farklarını incelemek bu konuyu pekiştirecektir.

Alternative Method

Soruyu çözerken 'ancak idare aleyhine' ifadesindeki 'ancak' kelimesine odaklanın; bu kelime istisna tanımayan kesin bir kuralı ifade eder.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

İdarenin Sorumluluğu

More questions from this topic