Türkiye'nin bitki coğrafyası (fitocoğrafya) özellikleri incelendiğinde; iklim koşulları, yükselti faktörü ve geçmişten günümüze süregelen insan müdahalelerinin bitki formasyonlarının dağılışında belirleyici olduğu görülmektedir. Sadece doğal koşulların değil, beşerî tahribatın da mevcut vejetasyon haritasını şekillendirdiği bilinmektedir.
Buna göre, Türkiye'deki ot formasyonları ve bu formasyonları oluşturan bitki türlerinin ekolojik özellikleri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AYaz kuraklığının belirgin olduğu Akdeniz iklim bölgesinde zakkum, defne ve keçiboynuzu gibi türlerin tahrip edilmesiyle; yerini geven ve yavşan otunun baskın olduğu yüksek dağ (alpin) çayırları alır.
- BYüksek dağlık alanlarda orman üst sınırının üzerinde insan tahribatıyla oluşan antropojen bozkırlarda; ilkbahar yağışlarıyla yeşeren taşkıran ve kardelen gibi çalı formasyonuna ait türler hakimdir.
- İç bölgelerde asırlar boyu süren orman tahribatı sonucu geven, yavşan otu ve çoban yastığı gibi türlerin yerleştiği antropojen bozkırlar yayılış gösterirken; orman üst sınırından sonraki alanlarda düşük sıcaklıklara dayanıklı kardelen ve taşkıran gibi türlerden oluşan çayırlar doğal bir formasyondur.Answer
- DTürkiye'de ot formasyonunun klimaks bir alt türü olan maki örtüsü içinde yer alan çoban yastığı; yalnızca karstik arazilerin yaygın olduğu Torosların güneye dönük yamaçlarında görülür.
- EKaradeniz kıyı kuşağında geniş yapraklı ormanların tahribiyle ortaya çıkan doğal bozkır alanlarında; geven ve yavşan otu ile Akdeniz kökenli lavanta ve funda gibi türler geniş ekosistemler oluşturur.
Answer
İç bölgelerde asırlar boyu süren orman tahribatı sonucu geven, yavşan otu ve çoban yastığı gibi türlerin yerleştiği antropojen bozkırlar yayılış gösterirken; orman üst sınırından sonraki alanlarda düşük sıcaklıklara dayanıklı kardelen ve taşkıran gibi türlerden oluşan çayırların doğal bir formasyon olduğunu belirten ifade doğrudur.
İç Anadolu ve Ergene gibi yarı kurak bölgelerde yüzyıllar boyunca ormanların tahrip edilmesiyle doğal alanlar değişmiş ve geven, yavşan otu, çoban yastığı gibi ot türlerinin yaygınlaştığı antropojen bozkırlar ortaya çıkmıştır. Öte yandan, Kuzey Anadolu ve Toros Dağları'nın yüksek kesimlerinde, orman üst sınırının (yaklaşık 2000-2200 metre) bittiği yerlerde düşük sıcaklık koşullarına bağlı olarak ağaç yetişemez; bu alanlarda taşkıran, kardelen ve yıldız çiçeği gibi türlerden oluşan alpin çayırları tamamen doğal yollarla iklimin bir sonucu olarak ortaya çıkar. Bu iki durumun karşılaştırması ve tür eşleşmeleri ekolojik gerçeklere tam olarak uymaktadır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türkiye'de ot formasyonlarının alt dalları (Bozkır ve Alpin Çayır) ile bu formasyonların bitki türleri ve kökenleri (doğal/antropojen)
Hints
1
Türkiye'de ot formasyonu temel olarak bozkır (step) ve çayır (alpin çayır) olmak üzere ikiye ayrılır. Bozkırlar yarı kurak alanlarda, çayırlar yüksek dağlarda bulunur.
2
Maki ve garig birer 'ot' değil, 'çalı' formasyonudur. Zakkum, defne, lavanta, funda gibi türleri bu grupta değerlendirerek ot formasyonu olan seçeneklerden elemelisiniz.
3
Orman üst sınırının üzerindeki yüksek kesimlerde yer alan çayırlar antropojen (insan eliyle) tahribat sonucu değil, tamamen sıcaklık yetersizliği nedeniyle doğal olarak oluşur.
Practice More
Türkiye'nin farklı yörelerinde yayılış gösteren endemik bitki türleri ile bu türlerin yer aldığı formasyonları (maki, orman, bozkır vb.) eşleştirme pratiği yapın.
Alternative Method
Soruya eleme yöntemiyle yaklaşabilirsiniz: İçinde çalı grubuna giren maki veya garig türleri (defne, zakkum, lavanta, funda) olan ve bunları 'ot', 'çayır' veya 'bozkır' olarak tanımlayan tüm seçenekleri doğrudan çizebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s